హార్ముజ్ జలసంధి ఉద్రిక్తతలు: భారత ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం – పెరుగుతున్న వాణిజ్య లోటు, పడిపోతున్న రూపాయి

ముంబై: ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు రవాణాకు కీలకమైన ‘హార్ముజ్ జలసంధి’లో (Strait of Hormuz) నెలకొన్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు భారత ఆర్థిక వ్యవస్థను ఆందోళనకు గురిచేస్తున్నాయి. కేవలం 20 మైళ్ల వెడల్పు ఉన్న ఈ జలమార్గంలో జరుగుతున్న సంఘర్షణలు భారత్ యొక్క వాణిజ్య లోటు, రూపాయి మారకం విలువ మరియు స్టాక్ మార్కెట్లపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతున్నాయి.

వాణిజ్య లోటు గణాంకాలు
జూన్ నెలలో భారత వాణిజ్య లోటు 30.43 బిలియన్ డాలర్లకు పెరిగింది. మే నెలలో ఇది 28.21 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉంది.

ఎగుమతులు: మే నెలలో 45.20 బిలియన్ డాలర్లుగా ఉన్న ఎగుమతులు జూన్ నాటికి 40.41 బిలియన్ డాలర్లకు పడిపోయాయి.

దిగుమతులు: దిగుమతులు 73.41 బిలియన్ డాలర్ల నుండి 70.84 బిలియన్ డాలర్లకు తగ్గినప్పటికీ, ఎగుమతులతో పోలిస్తే దిగుమతుల పరిమాణం ఎక్కువగా ఉండటంతో లోటు పెరిగింది.

ముడి చమురు ధరల సెగ
ప్రపంచంలో మూడవ అతిపెద్ద చమురు దిగుమతిదారుగా ఉన్న భారత్‌కు ఈ ఉద్రిక్తతలు పెద్ద సవాలుగా మారాయి. మధ్యప్రాచ్య దేశాల్లో యుద్ధ వాతావరణం నెలకొనడంతో, ముడి చమురు ధరలు బ్యారెల్‌కు 85 డాలర్ల స్థాయికి చేరుకున్నాయి. సరఫరా గొలుసులో అంతరాయాల వల్ల ఈ ధరలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని ఐఈఏ (IEA) నివేదిక హెచ్చరించింది.

రూపాయి మరియు స్టాక్ మార్కెట్లపై ప్రభావం
రూపాయి పతనం: అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో సురక్షిత ఆస్తుల వైపు మళ్లుతున్న పెట్టుబడిదారుల ధోరణి మరియు ముడి చమురు ధరల పెరుగుదల కారణంగా రూపాయి విలువ పడిపోతోంది. ఇది త్వరలో డాలర్‌తో పోలిస్తే 100 స్థాయిని తాకవచ్చని విశ్లేషకులు ఆందోళన చెందుతున్నారు.

స్టాక్ మార్కెట్: అనిశ్చితి కారణంగా ఈ ఏడాది ఇప్పటివరకు నిఫ్టీ, సెన్సెక్స్ సూచీలు 7% కంటే ఎక్కువ పతనమయ్యాయి. విదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడిదారుల (FII) ఉపసంహరణ పెరిగే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.

ఆశావహ దృక్పథం: భారత్-యూకే ఒప్పందం
ఈ ప్రతికూల పరిస్థితుల్లో కూడా, జూలై 15, 2026 నుంచి అమలులోకి రానున్న ‘భారత్-యూకే సమగ్ర ఆర్థిక మరియు వాణిజ్య ఒప్పందం’ (CETA) భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొంత ఊరటనిచ్చే అవకాశం ఉంది. ఈ ఒప్పందం ద్వారా భారతీయ ఎగుమతులకు సుంకాల తగ్గింపు, సేవా రంగంలో మెరుగైన అవకాశాలు లభిస్తాయని ఆర్థికవేత్తలు పేర్కొంటున్నారు.

ముగింపు: హార్ముజ్ జలసంధిలో నెలకొన్న చిన్నపాటి ఉద్రిక్తతలు కూడా భారత్ వంటి దేశాలపై భారీ ఆర్థికాഘാతాన్ని చూపే అవకాశం ఉంది. రాబోయే కొద్ది నెలల పాటు భారత ఆర్థిక వృద్ధి మరియు ద్రవ్యోల్బణం పరిస్థితులు ఈ భౌగోళిక రాజకీయ పరిణామాలపైనే ఆధారపడి ఉండనున్నాయి.