అంతర్జాతీయ రాజకీయ చదరంగం ఇప్పుడు అత్యంత క్లిష్ట దశకు చేరుకుంది. ముఖ్యంగా మధ్యప్రాచ్యంలో ఇరాన్ తీసుకుంటున్న నిర్ణయాలు ప్రపంచ దేశాలను విస్మయానికి గురిచేస్తున్నాయి. హార్ముస్ జలసంధి గుండా వెళ్లే ప్రతి ఓడకూ 2 మిలియన్ డాలర్ల (సుమారు రూ. 16.7 కోట్లు) రుసుము చెల్లించాలని ఇరాన్ ప్రకటించింది. ఈ జలసంధి ఇరాన్‌కు మాత్రమే సొంతం కాకపోయినప్పటికీ, అక్కడ ఉన్న క్షిపణులు మరియు డ్రోన్ల ముప్పును సాకుగా చూపిస్తూ, అంతర్జాతీయ వాణిజ్య మార్గాన్ని ఇరాన్ తన ఆదాయ వనరుగా మార్చుకుంటోంది.
నేపథ్యం: గతంలో ఇజ్రాయెల్, అమెరికా దాడుల వల్ల ఇరాన్ బిలియన్ల కొద్దీ డాలర్లను నష్టపోయింది. అంతర్జాతీయ ఆంక్షల వల్ల కుదేలైన తన ఆర్థిక వ్యవస్థను గాడిలో పెట్టేందుకు, దెబ్బతిన్న భవనాలు మరియు సైనిక వ్యవస్థను పునర్నిర్మించుకునేందుకు ఇరాన్‌కు భారీగా నిధులు అవసరం. ప్రపంచ ఇంధన అవసరాలకు హార్ముస్ జలసంధి అనివార్యమైన మార్గం అని తెలిసే, ఇరాన్ ఈ ‘గొంతు నులిమే’ వ్యూహాన్ని అమలు చేస్తోంది.
అమెరికా ద్వంద్వ నీతి: ఈ విషయంలో అమెరికా వైఖరి ఆశ్చర్యకరంగా ఉంది. ఒకవైపు ఇరాన్‌పై ఆంక్షలు విధిస్తూనే, మరోవైపు సుమారు 140 మిలియన్ బారెళ్ల ఇరాన్ ముడి చమురును మార్కెట్‌లోకి తెచ్చేందుకు అనుమతించింది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో చమురు ధర బారెల్‌కు 115 డాలర్లు దాటడంతో, అమెరికాలో ధరల పెరుగుదల ఒత్తిడి పెరిగింది. అందుకే మార్కెట్‌ను సమం చేసేందుకు ఇరాన్ చమురుపై కొన్ని ఆంక్షలను తాత్కాలికంగా తొలగించింది. ఒకవైపు ఇరాన్ సైనిక స్థావరాలపై బాంబులు వేస్తూనే, మరోవైపు వ్యాపార పరంగా వెనక్కి తగ్గడం విచిత్రమైన రాజకీయ వైరుధ్యం.
రష్యా, చైనాల పాత్ర: ఇరాన్ క్షిపణులు అంత కచ్చితంగా లక్ష్యాలను తాకడం వెనుక రష్యా, చైనాల హస్తం ఉంది. బాలిస్టిక్ క్షిపణులను గైడ్ చేసేందుకు అవసరమైన శాటిలైట్ సమాచారాన్ని రష్యా అందిస్తోంది. దీనికి బదులుగా రష్యా ఒక నిబంధన పెట్టింది: ఉక్రెయిన్‌కు అమెరికా అందిస్తున్న సైనిక సాయాన్ని నిలిపివేస్తే, తాము ఇరాన్‌కు ఇచ్చే సాంకేతిక సాయాన్ని ఆపేస్తామని రష్యా బేరమాడుతోంది. ఈ చదరంగం అమెరికాను ఇరకాటంలో పడేసింది.