వాషింగ్టన్/మస్కట్: హొర్ముజ్ జలసంధిలో వాణిజ్య నౌకలపై దాడులను ఆపివేయాలని, ఈ జలమార్గాన్ని అంతర్జాతీయ నౌకల రాకపోకలకు బహిరంగంగా ఉంచుతామని ప్రకటించాలని ఇరాన్కు అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రభుత్వం శనివారం వరకు గడువు విధించింది. వాషింగ్టన్ మరియు తెహ్రాన్ మధ్య గత నెలలో కుదిరిన కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం (MoU) ఉల్లంఘనకు గురైందని, అందువల్ల ఆ ఒప్పందం ముగిసిందని ట్రంప్ ఇప్పటికే ప్రకటించారు.
ప్రపంచ చమురు మార్కెట్పై ప్రభావం:
ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో దాదాపు ఐదవ వంతు ఈ హొర్ముజ్ జలసంధి ద్వారానే జరుగుతుంది. ఈ మార్గంలో ఏ చిన్న ఆటంకం కలిగినా భారత్ వంటి చమురు దిగుమతి చేసుకునే దేశాలకు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదురవుతాయి. తాజా దాడుల కారణంగా ఇప్పటికే చమురు ధరలు ఎనిమిది వారాల్లోనే గరిష్ట స్థాయికి పెరిగాయి.
కీలకమైన శనివారం:
మస్కట్లో ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ ఆరాగ్చి, ఒమన్ విదేశాంగ మంత్రి సయ్యద్ బద్ర్ అల్-బుసైదీతో సమావేశం కానున్నారు. సముద్ర భద్రత మరియు హొర్ముజ్ జలసంధి అంశాలపై చర్చించనున్నారు. ఈ చర్చల ఫలితం దౌత్యం వైపు దారితీస్తుందా లేదా సైనిక ఘర్షణకు దారితీస్తుందా అనేది ఇప్పుడు కీలకంగా మారింది.
అమెరికా డిమాండ్లు:
ట్రంప్ ప్రభుత్వం ఇరాన్ను కొన్ని కఠినమైన షరతులు కోరుతోంది:
వాణిజ్య నౌకలపై దాడులు ఆపివేస్తున్నట్లు బహిరంగంగా ప్రకటించాలి.
హొర్ముజ్ జలసంధిలో అన్ని మార్గాలు అందరికీ అందుబాటులో ఉంటాయని, ఎటువంటి సుంకాలు (toll-free) ఉండవని స్పష్టం చేయాలి.
గడువులోపు ఈ ప్రకటన చేయకపోతే, ఇరాన్ భారీ మూల్యం చెల్లించుకోవాల్సి ఉంటుందని అమెరికా అధికారులు హెచ్చరించారు.
ట్రంప్ ఏమంటున్నారు?
కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం ముగిసిందని స్పష్టం చేసినప్పటికీ, ఇరాన్ అభ్యర్థన మేరకు దౌత్యపరమైన చర్చలను కొనసాగించడానికి అమెరికా అంగీకరించింది. “ఇరాన్ చర్చలు కొనసాగించాలని కోరింది, మేము అంగీకరించాము. కానీ, కాల్పుల విరమణ ముగిసిందని వారికి స్పష్టంగా చెప్పాము” అని ట్రంప్ తన సోషల్ మీడియా వేదిక ‘ట్రూత్ సోషల్’లో పేర్కొన్నారు.
గత కొన్ని రోజులుగా ఖతార్ మరియు సౌదీ అరేబియాకు చెందిన నౌకలపై జరిగిన దాడులు, దానికి ప్రతిగా అమెరికా జరిపిన దాడులు, మళ్ళీ ఇరాన్ జరిపిన ప్రతిదాడులతో పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు తారాస్థాయికి చేరుకున్నాయి. ప్రాంతీయ మధ్యవర్తులు పరిస్థితిని శాంతింపజేయడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు.