కర్ణాటకలోని మైసూరులో మైసూరు రాజభవనం (Mysore Palace) ఉంది. ఈ రాజభవనాన్ని అంబా విలాస్ అని కూడా పిలుస్తారు.
ఈ రాజభవనం 1897 అక్టోబరులో ప్రారంభమై 1912లో పూర్తి చేయబడింది. ప్రారంభంలో ఇది విజయనగర సామ్రాజ్యం ఆధీనంలో ఉండేది. ఆ తర్వాత నరసరాజు ఒడయార్, చిక దేవరాయ ఒడయార్ వశమైంది. ఈ రాజభవనం నిర్మాణానికి ₹41 లక్షల 47 వేలు ఖర్చయింది.
రాజభవనం యొక్క ప్రవేశ ద్వారం చాలా పెద్దదిగా ఉంటుంది. దానికి తరువాత దర్బార్ మండపం కనిపిస్తుంది. ఆ తరువాత మల్లయుద్ధ మైదానం; ఆపై అంతఃపురం (అంతర్గత గదులు) వంటి సుమారు 175 గదులు ఉన్నాయి.
ఇది సుమారు 50 హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో ఉంది. దీని గోపురం 145 అడుగుల ఎత్తు ఉంది. బహిరంగ హాళ్లు, భవంతులు, గోపురాలు అన్నీ అద్భుతంగా ఉన్నాయి.
ఈ రాజభవనంలో ఆయుధాగారం, గ్రంథాలయం, లిఫ్ట్ సౌకర్యం, వేట గది మరియు పెద్ద పడక గదులు మూడవ అంతస్తులో ఉన్నాయి.
రాజభవనం మొత్తం కలపతో చెక్కబడి ఉండేది. ఆ ప్రాంతాలు దసరా ఉత్సవాల సమయంలో కాలి బూడిదయ్యాయి. కృష్ణరాజ ఒడయార్ భవనాలను పునరుద్ధరించడానికి బ్రిటిష్ ఆర్కిటెక్ట్ హెన్రీ ఇర్విన్ ను నియమించారు. 1930లో జయ చామరాజ ఒడయార్ కాలంలో దీనిని మళ్లీ పునరుద్ధరించారు. 1940లలో జీవించిన కృష్ణరాజ ఒడయార్ ప్రపంచంలోని గొప్ప ధనవంతులలో ఒకరిగా వెలుగొందారు.
మైసూరు రాజభవనానికి సుమారు ₹80 వేల కోట్ల విలువైన ఆస్తులు ఉన్నాయి. అప్పటి ప్రభుత్వం ఈ ఆస్తులను స్వాధీనం చేసుకుని మళ్లీ వారికే అప్పగించింది. ఇక్కడ ఉన్న గోపురాలన్నీ పాలరాతితో చేసినవి.
రాజభవనం చుట్టూ పెద్ద తోటతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. ఈ రాజభవనం యొక్క ప్రవేశ చిహ్నం కర్ణాటక ప్రభుత్వ చిహ్నంగా ఉండటం గమనార్హం.
ఈ చిహ్నం క్రింద ‘ఒకప్పుడు భయపడవద్దు’ అనే వాక్యం సంస్కృత భాషలో రాయబడి ఉంది. రాజభవనం యొక్క ప్రధాన ప్రాంగణం 245 అడుగుల పొడవు మరియు 156 అడుగుల వెడల్పు కలిగి ఉంది. అన్ని ప్రాంతాలలో అగ్నిమాపక యంత్రాలు ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.
రాజభవనానికి మూడు ప్రవేశ ద్వారాలు ఉన్నాయి. తూర్పు ద్వారం దసరా ఉత్సవాల సమయంలో ముఖ్య అతిథులకు మాత్రమే తెరవబడుతుంది. దక్షిణ ద్వారం సాధారణ ప్రజల సందర్శన కోసం తెరవబడుతుంది. పశ్చిమ ద్వారం దసరా ఉత్సవాల సమయంలో ప్రజల సందర్శన కోసం తెరవబడుతుంది.
ఎక్కడ చూసినా లేత ఎరుపు రంగు పాలరాళ్లు కళ్లను ఆకర్షిస్తాయి. దీని మధ్య వంపులో (Arch) గజలక్ష్మి శిల్పం ఏనుగులతో కలిసి అద్భుతంగా ఏర్పాటు చేయబడింది. ఈ రాజభవనంలో సుమారు 18 దేవాలయాలు ఉన్నాయి. మైసూరు రాజులు చాముండేశ్వరి దేవి భక్తులు. అందుకే రాజభవనం చాముండేశ్వరి దేవిని చూస్తున్నట్లుగా నిర్మించబడింది.
ఈ రాజభవనంలో రెండు పెద్ద దర్బార్ మండపాలు అద్భుతమైన రీతిలో ఏర్పాటు చేయబడటం ప్రత్యేక ఆకర్షణ.
ఈ రాజభవనాన్ని ప్రతిరోజూ ఉదయం 10 గంటల నుండి సాయంత్రం 5:30 గంటల వరకు సందర్శించవచ్చు. ఆదివారాలు మరియు ప్రభుత్వ సెలవు దినాలలో సాయంత్రం 7 గంటల నుండి 8 గంటల వరకు లైట్ షో జరుగుతుంది. సాయంత్రం రాజభవనం రంగురంగుల దీపాలతో మెరిసిపోతుంది. ఈ రాజభవనాన్ని చుట్టి రావడానికి సుమారు నాలుగు గంటల సమయం పడుతుంది.
ప్రతి సంవత్సరం దసరా ఉత్సవాలు చాలా అద్భుతంగా జరుగుతాయి. లక్షలాది మంది ప్రజలు ఇందులో పాల్గొంటారు. దసరా ఉత్సవాల సమయంలో తొమ్మిది ఏనుగులను అలంకరించి ఊరేగింపు నిర్వహిస్తారు. ఈ దసరా ఉత్సవాలను చూడటానికి ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుండి ఇక్కడికి వస్తారు.
జీవితంలో ఒక్కసారైనా ఈ రాజభవనాన్ని సందర్శించడం మనసుకు ఉత్సాహాన్ని మరియు ఆనందాన్ని ఇస్తుందనడంలో సందేహం లేదు.