బరేలీ (ఉత్తరప్రదేశ్): సైబర్ నేరగాళ్లు అమాయకులను దోచుకోవడానికి ‘డిజిటల్ అరెస్ట్’ అనే కొత్త అస్త్రాన్ని ప్రయోగిస్తున్నారు. దేశవ్యాప్తంగా ఎంతోమంది విద్యావంతులు, డాక్టర్లు సైతం ఈ మాయలో పడి లక్షల రూపాయలు పోగొట్టుకుంటున్నారు. అయితే, ఉత్తరప్రదేశ్ బరేలీకి చెందిన ఓ ఎనిమిదో తరగతి బాలుడు తన తెలివితేటలతో, స్కూల్లో నేర్చుకున్న పాఠంతో తన తల్లిదండ్రులను పెను ప్రమాదం నుండి రక్షించాడు. ప్రస్తుతం ఈ కుర్రాడి సాహసం దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది.
అసలేం జరిగిందంటే? బరేలీకి చెందిన వ్యాపారి సంజయ్ సక్సేనా భార్యకు ఒక అపరిచిత నంబర్ నుండి ఫోన్ వచ్చింది. తాము దర్యాప్తు సంస్థ నుండి మాట్లాడుతున్నామని, సంజయ్ సక్సేనాకు ఉగ్రవాద కార్యకలాపాలతో సంబంధం ఉందని, కోట్లాది రూపాయల కుంభకోణానికి పాల్పడ్డారని సైబర్ కేటుగాళ్లు బెదిరించారు. “మిమ్మల్ని డిజిటల్ అరెస్ట్ చేశాం.. కెమెరా ముందుకు రావాలి, ఇల్లు వదిలి బయటకు వెళ్లకూడదు” అని హుకుం జారీ చేశారు.
10 గంటల నరకం: సుమారు 10 గంటల పాటు వీడియో కాల్‌లో ఉన్న వంచకులు, నకిలీ అరెస్ట్ వారెంట్లను చూపించి ఆ దంపతులను వణికించారు. భోజనం చేసినా, నిద్రపోయినా కెమెరా ముందే ఉండాలని మానసిక వేధింపులకు గురిచేశారు. భయపడిపోయిన ఆ దంపతులు తమ బ్యాంక్ వివరాలన్నీ నేరగాళ్లకు చెప్పేందుకు సిద్ధమయ్యారు.
బాలుడి ‘స్మార్ట్’ మూవ్: తల్లిదండ్రులు ఫోన్లో వీడియో కాల్ మాట్లాడుతూ భయపడిపోతుండటాన్ని గమనించిన వారి కుమారుడు తన్మయ్, ఇది ‘డిజిటల్ అరెస్ట్’ స్కామ్ అని వెంటనే గుర్తించాడు. తన స్కూల్లో నిర్వహించిన ‘సైబర్ సెక్యూరిటీ’ అవగాహన సదస్సు వల్ల దీనిపై అతనికి అవగాహన ఉంది. ఆలస్యం చేయకుండా తన్మయ్ తన మొబైల్ నుండి పోలీసులకు సమాచారం అందించాడు. అంతటితో ఆగకుండా, తన తల్లిదండ్రుల ఫోన్‌ను వెంటనే ‘ఏరోప్లేన్ మోడ్’లోకి మార్చేశాడు. దీంతో నేరగాళ్లతో కనెక్షన్ తెగిపోయింది.
పోలీసులు ఏమన్నారంటే? బాలుడి సమయస్ఫూర్తి వల్ల లక్షలాది రూపాయల సొమ్ము కాపాడబడింది. మరుసటి రోజు ప్రేమ్ నగర్ పోలీస్ స్టేషన్‌లో బాధితులు ఫిర్యాదు చేశారు. ఫోన్ ఆన్ చేయగానే నేరగాళ్లు మళ్లీ కాల్ చేయగా, పోలీసులు స్వయంగా మాట్లాడారు. ఈ సందర్భంగా ఎస్పీ మనీష్ పరీక్ మాట్లాడుతూ.. “చట్టంలో ‘డిజిటల్ అరెస్ట్’ అనే పద్ధతే లేదు. దర్యాప్తు సంస్థలు ఎప్పుడూ వీడియో కాల్స్ చేసి అరెస్టులు చేయవు. ఇలాంటి ఫోన్ కాల్స్ వస్తే భయపడకుండా వెంటనే పోలీసులకు ఫిర్యాదు చేయాలి” అని సూచించారు.
ముగింపు: అమ్మ నాన్నలు భయంతో వణికిపోతుంటే, ఆ ఎనిమిదో తరగతి బాలుడు చూపిన ధైర్యం అందరికీ ఆదర్శం. మనం ఎంత చదువుకున్నామన్నది కాదు, సైబర్ నేరాల పట్ల ఎంత అవగాహన కలిగి ఉన్నామన్నదే ముఖ్యం అని ఈ ఘటన నిరూపించింది.