ప్రస్తుతం దేశంలో పెట్రోల్, డీజిల్ సరఫరాలో పెద్దగా ఇబ్బందులు లేనప్పటికీ, గ్యాస్ విషయంలో మాత్రం కొంత ఆందోళన కనిపిస్తోంది. ముంబై, ఢిల్లీ, బెంగళూరు వంటి నగరాల్లో రెస్టారెంట్లు మరియు హోటళ్లకు కమర్షియల్ సిలిండర్ల సరఫరాలో అంతరాయం ఏర్పడుతోంది. గృహ వినియోగదారులకు ఇబ్బంది కలగకుండా ప్రభుత్వం కమర్షియల్ సప్లైపై కొన్ని పరిమితులు విధించింది.
అయితే, ఓడల ద్వారా వచ్చే 100 లీటర్ల ముడి చమురు (Crude Oil) నుండి అసలు ఎంత గ్యాస్ వస్తుందో మీకు తెలుసా? కేవలం చమురు దిగుమతి పెంచితే గ్యాస్ కొరత తీరుతుందా?
100 లీటర్ల ముడి చమురు నుండి వచ్చే ఉత్పత్తులు:
రిఫైనరీలో 100 లీటర్ల ముడి చమురును శుద్ధి చేసినప్పుడు వివిధ రకాల ఉత్పత్తులు వస్తాయి. PPAC గణాంకాల ప్రకారం సగటున వచ్చే ఉత్పత్తుల జాబితా ఇక్కడ ఉంది:
| ఉత్పత్తి | లభించే పరిమాణం (సుమారుగా) |
| పెట్రోల్ | 45 – 50 లీటర్లు |
| డీజిల్ | 25 – 30 లీటర్లు |
| LPG (వంట గ్యాస్) | కేవలం 2 – 4 లీటర్లు |
| జెట్ ఫ్యూయల్ (విమాన ఇంధనం) | 8 – 10 లీటర్లు |
| బిటుమెన్/తారు (రోడ్ల కోసం) | 3 – 5 లీటర్లు |
| ఇతరాలు (ప్లాస్టిక్, పెట్రోకెమికల్స్) | 10 – 15 లీటర్లు |
ముఖ్య గమనిక: మీరు గమనిస్తే, 100 లీటర్ల చమురు నుండి కేవలం 2-4 లీటర్ల గ్యాస్ మాత్రమే వస్తుంది. అందుకే భారత్ తన గ్యాస్ అవసరాల కోసం ముడి చమురుపైనే కాకుండా, విడిగా LNG (లిక్విఫైడ్ నేచురల్ గ్యాస్) దిగుమతులపై ఆధారపడుతుంది. ప్రస్తుతం ఖతార్ వంటి దేశాల నుండి రావాల్సిన గ్యాస్ ట్యాంకర్లు యుద్ధం కారణంగా దారిలో నిలిచిపోవడమే ఈ కొరతకు ప్రధాన కారణం.
శుద్ధి ప్రక్రియ ఎలా జరుగుతుంది?
రష్యా వంటి దేశాల నుండి వచ్చే చమురు ఓడలు గుజరాత్ వంటి రేవులకు చేరుకున్నాక, మీ ఇంటి దగ్గరి పెట్రోల్ పంపుకు చేరడానికి 5 నుండి 15 రోజుల సమయం పడుతుంది.
- దిగుమతి: ఓడల నుండి పైప్‌లైన్ల ద్వారా రిఫైనరీకి చేరడానికి 1-2 రోజులు పడుతుంది.
- రిఫైనింగ్: భారీ టవర్లలో అధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద చమురును వేడి చేస్తారు. ఆవిరయ్యే స్థాయిని బట్టి తేలికపాటి గ్యాస్ పైన, బరువైన తారు కింద పేరుకుపోతాయి. ఇది 12-24 గంటల్లో పూర్తవుతుంది.
- సరఫరా: క్వాలిటీ చెక్ తర్వాత ట్యాంకర్లు లేదా రైళ్ల ద్వారా డిపోలకు పంపుతారు. ఈ సరఫరా వ్యవస్థకే ఎక్కువ సమయం పడుతుంది.
ప్రభుత్వ భరోసా: మన వద్ద ఎంత బ్యాకప్ ఉంది?
కేంద్ర పెట్రోలియం మంత్రి హర్దీప్ సింగ్ పూరీ మాట్లాడుతూ, భారత్ వద్ద ఇంధన భద్రతకు సరిపడా ఏర్పాట్లు ఉన్నాయని స్పష్టం చేశారు. ISPRL ప్రకారం, విశాఖపట్నం మరియు కర్ణాటకలోని భూగర్భ గుహల్లో మనం నిల్వ చేసుకున్న చమురుతో, ప్రపంచం మొత్తం సరఫరా నిలిచిపోయినా 6 నుండి 8 వారాల పాటు దేశాన్ని నడపవచ్చు.
ప్రస్తుతం రష్యా నుండి రోజుకు 15 లక్షల బ్యారెళ్ల చమురు వస్తోంది. వీటితో పాటు అమెరికా, బ్రెజిల్ నుండి కూడా దిగుమతులు చేసుకుంటూ భారత్ తన ఇంధన అవసరాలను కాపాడుకుంటోంది.