భారత పార్లమెంటరీ చరిత్రలో ఒక అరుదైన ఘట్టం ఆవిష్కృతమైంది. గత 12 ఏళ్లుగా లోక్సభలో తిరుగులేని ఆధిపత్యాన్ని చెలాయిస్తున్న మోదీ ప్రభుత్వానికి అనూహ్య పరాభవం ఎదురైంది. నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (డెలిమిటేషన్) అంశంతో ముడిపెట్టి కేంద్రం తీసుకొచ్చిన మహిళా రిజర్వేషన్ సవరణ బిల్లు ఓటింగ్ ప్రక్రియలో కుప్పకూలిపోయింది. రాజ్యాంగ సవరణకు అవసరమైన మూడింట రెండొంతుల (2/3) మెజారిటీని సాధించడంలో ప్రభుత్వం విఫలం కావడమే దీనికి కారణం.
అంకెల్లో మెజారిటీ.. అందని గెలుపు తీరం!
శుక్రవారం సాయంత్రం లోక్సభలో ఉత్కంఠభరితంగా సాగిన ఓటింగ్ ఫలితాలు దేశాన్ని విస్మయానికి గురిచేశాయి.
- బిల్లుకు అనుకూలంగా: 298 ఓట్లు
- బిల్లుకు వ్యతిరేకంగా: 230 ఓట్లు రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు ఆమోదం పొందాలంటే కనీసం 352 ఓట్లు (హాజరైన సభ్యుల్లో 2/3 వంతు) రావాల్సి ఉండగా, ప్రభుత్వానికి భారీగా ఓట్లు తక్కువయ్యాయి. దీంతో బిల్లు వీగిపోయినట్లు స్పీకర్ ప్రకటించారు. మోదీ అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత లోక్సభలో ఒక బిల్లు ఇలా ఓడిపోవడం ఇదే మొదటిసారి.
నియోజకవర్గాల పునర్విభజనే కొంపముంచిందా?
నిజానికి మహిళా రిజర్వేషన్లను విపక్షాలు వ్యతిరేకించలేదు. కానీ, వాటిని అమలు చేయడానికి నియోజకవర్గాల సంఖ్యను (543 నుండి 850కి) పెంచాలనే మెలికను మాత్రం తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాయి.
ప్రతిపక్షాల ప్రశ్న: “ప్రస్తుతమున్న 543 సీట్లలోనే మహిళా రిజర్వేషన్లను ఎందుకు అమలు చేయకూడదు? సీట్ల పెంపు పేరుతో రాజకీయ లబ్ధి పొందాలని చూడటం దారుణం” అంటూ విపక్షాలు సభలో గళమెత్తాయి.
వ్యూహం ఫలించలేదా? లేక మాస్టర్ ప్లానా?
బిల్లు వీగిపోతుందని ముందే తెలిసినా కేంద్రం వెనక్కి తగ్గలేదు. దీని వెనుక ఒక బలమైన రాజకీయ వ్యూహం ఉన్నట్లు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
- బిజెపి వ్యూహం: మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లును ప్రతిపక్షాలు అడ్డుకున్నాయని ప్రజల్లోకి వెళ్లి, ప్రధాని మోదీ స్వయంగా ప్రచారం చేయాలని కమలనాథులు భావిస్తున్నారు. తద్వారా రాబోయే ఎన్నికల్లో మహిళా ఓటర్ల సానుభూతిని పొందాలని ప్లాన్ చేస్తున్నారు.
- విపక్షాల ఎదురుదాడి: తాము మహిళా రిజర్వేషన్లకు వ్యతిరేకం కాదని, నియోజకవర్గాల పునర్విభజన ముసుగులో జరుగుతున్న అన్యాయాన్ని మాత్రమే ఎదిరించామని విపక్షాలు ప్రజలకు వివరించేందుకు సిద్ధమయ్యాయి.
ఢిల్లీ వేదికగా ఆరంభమైన ‘రాజకీయ రణక్షేత్రం’
మొత్తానికి, పార్లమెంట్లో జరిగిన ఈ ఓటమి మోదీ ప్రభుత్వానికి పెద్ద రాజకీయ దెబ్బే. అయితే, ఈ ఓటమిని ఎవరికి అనుకూలంగా మలుచుకుంటారన్నదే ఇప్పుడు ఆసక్తికరం. అటు అధికార పక్షం, ఇటు ప్రతిపక్షాలు ఈ పరిణామాన్ని ఆయుధంగా మలుచుకుని ప్రజల ముందుకు వెళ్లబోతున్నాయి. రాబోయే రోజుల్లో మహిళా రిజర్వేషన్ల అంశం దేశ రాజకీయాల్లో పెనుదుమారం రేపడం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది.