భారతీయ ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల్లో, రాబోయే కొన్ని నెలల్లో భారీ పునర్వ్యవస్థీకరణ జరిగే అవకాశం ఉంది. చిన్న ప్రభుత్వ బ్యాంకులను పెద్ద బ్యాంకులతో విలీనం చేసే ప్రణాళికను కేంద్ర ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తోంది. దీని కారణంగా చిన్న బ్యాంకుల్లో రుణం తీసుకోవడానికి ఎదురుచూస్తున్న వారు ప్రభావితం కావచ్చు.
ఇండియన్ ఓవర్సీస్ బ్యాంక్ (IOB), సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (CBI), బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (BOI), బ్యాంక్ ఆఫ్ మహారాష్ట్ర (BoM) వంటి బ్యాంకులు, పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్ (PNB), బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా (BoB) మరియు స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI) వంటి వాటితో విలీనం కావచ్చని సమాచారం. ఇది ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులను ఏకీకృతం చేసే ప్రణాళికలో భాగంగా పరిగణించబడుతుంది.
విలీనం అయ్యే బ్యాంకులు
ఇండియన్ ఓవర్సీస్ బ్యాంక్ (IOB), సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (CBI), బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (BOI), బ్యాంక్ ఆఫ్ మహారాష్ట్ర (BoM) వంటి నాలుగు చిన్న బ్యాంకులు, స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI), పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్ (PNB) మరియు బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా (BoB) వంటి పెద్ద బ్యాంకులతో విలీనం అయ్యే అవకాశం ఉంది.
ప్రభుత్వం దీని గురించి ఎలాంటి అధికారిక ప్రకటన విడుదల చేయలేదు. ప్రస్తుతం ఇవి అంతర్గతంగా చర్చించబడుతున్న సిఫార్సులు అని నివేదికలు తెలియజేస్తున్నాయి. రాబోయే బడ్జెట్‌లో దీనికి సంబంధించిన ప్రకటన వెలువడే అవకాశం ఉందని చెబుతున్నారు.
విలీనం లక్ష్యం
ప్రపంచ స్థాయిలో పోటీపడగల శక్తివంతమైన ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులను సృష్టించడమే ప్రభుత్వ ప్రధాన లక్ష్యం. భారతదేశం యొక్క తదుపరి ఆర్థిక వృద్ధికి ఇది అవసరం. ఈ ప్రయత్నం బ్యాంకుల ఆర్థిక స్థితిని బలోపేతం చేసి, రుణ వృద్ధికి సహాయపడుతుంది. కార్యాచరణ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడం, నిర్వహణ ఖర్చులను తగ్గించడం, ప్రైవేట్ బ్యాంకులు మరియు ఫిన్‌టెక్ సంస్థలకు వ్యతిరేకంగా పోటీతత్వాన్ని పెంచడం కూడా దీని లక్ష్యమే.
రుణం పొందడంలో సమస్య
అయితే, దీని కారణంగా చిన్న బ్యాంకుల్లో రుణం తీసుకోవడానికి ఎదురుచూస్తున్న వారు బాధపడవచ్చు. అంటే, గతంలో చిన్న బ్యాంకుల్లో సులభంగా రుణాలు తీసుకోవచ్చు. అవి పెద్ద బ్యాంకులతో విలీనం అయితే, అలా రుణం తీసుకోవడం సులభం కాదు.
నీతి ఆయోగ్ గతంలో, SBI, PNB, BoB, కెనరా బ్యాంక్ వంటి కొన్ని పెద్ద ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు మాత్రమే ప్రభుత్వ పూర్తి నియంత్రణలో కొనసాగాలని మరియు IOB, CBI వంటి చిన్న బ్యాంకులు ప్రైవేటీకరణ, పునర్వ్యవస్థీకరణ లేదా విలీనం కోసం పరిగణించబడవచ్చని సిఫార్సు చేసింది.
ప్రస్తుత ప్రణాళిక నీతి ఆయోగ్ సిఫార్సుల ఆధారంగా రూపొందించబడినప్పటికీ, అవి ప్రస్తుత పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మార్చబడ్డాయి.
4కి తగ్గించే ప్రణాళిక
దేశంలోని 12 ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులను నాలుగింటికి తగ్గించే భారీ బ్యాంక్ విలీన ప్రణాళికను అమలు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తోంది అని సమాచారం. 2027 ఆర్థిక సంవత్సరం నాటికి ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల సంఖ్యను 12 నుండి 4కి తగ్గించే బృహత్తర ప్రణాళికను భారత ప్రభుత్వం రూపొందిస్తోంది.
స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI), పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్ (PNB), బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా (BoB) మరియు ఒక పెద్ద విలీన బ్యాంక్ మాత్రమే ఉండే విధంగా ఇతర ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు వీటిలో విలీనం చేయబడతాయి. బ్యాంకుల కార్యాచరణ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి మరియు ప్రపంచ స్థాయిలో పోటీపడగల పెద్ద బ్యాంకులను సృష్టించే లక్ష్యంతో ఈ చర్యకు ప్రణాళిక రూపొందించబడిందని సమాచారం.
కెనరా బ్యాంక్ మరియు యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏకీకృతం చేసి, నాలుగు ప్రధాన బ్యాంకుల్లో ఒకటిగా మారుస్తుంది. ఇండియన్ బ్యాంక్ మరియు యూకో బ్యాంక్ కూడా ఇందులో చేరి, SBI, PNB, BoB లతో పాటు నాల్గవ అతిపెద్ద బ్యాంక్‌గా మారుతుందని భావిస్తున్నారు.
ఇండియన్ ఓవర్సీస్ బ్యాంక్ (IOB), సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (CBI), బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (BoI), బ్యాంక్ ఆఫ్ మహారాష్ట్ర (BoM) వంటి మధ్యస్థాయి బ్యాంకులు SBI, PNB లేదా BoB లతో విలీనం అవుతాయి. పంజాబ్ అండ్ సింధ్ బ్యాంక్ గురించి తుది నిర్ణయం ఇంకా తీసుకోబడలేదు.
ఈ ప్రణాళిక మొదట ఆర్థిక మంత్రి ఆమోదం కోసం సమర్పించబడుతుంది. ఆమోదం లభించిన తర్వాత, క్యాబినెట్ కార్యదర్శి, ప్రధాన మంత్రి కార్యాలయం (PMO) మరియు SEBI వంటి సంస్థల అభిప్రాయాలను తీసుకుని, బహుళ-స్థాయి ధృవీకరణకు లోనవుతుంది. మార్కెట్ ప్రభావాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని, సెబీ సలహాలు తీసుకున్న తర్వాతే నిర్ణయాలు తీసుకోబడతాయి.