మహారాష్ట్రలోని ఛత్రపతి శంభాజీనగర్ జిల్లాలో రైతుల దయనీయ స్థితికి అద్దం పట్టే ఒక బాధాకరమైన చిత్రం వెలుగులోకి వచ్చింది. అక్కడ ఒక రైతు 1262 కిలోల ఉల్లిపాయలను మార్కెట్లో విక్రయించగా, అతనికి పైసా ఆదాయం రాకపోగా.. తన జేబు నుండి ఎదురుగా ఒక రూపాయి చెల్లించాల్సి వచ్చింది.
ఈ ఘటన ఇప్పుడు రైతుల పరిస్థితి మరియు పడిపోతున్న వ్యవసాయ మార్కెట్ ధరలపై పెద్ద ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది. పైఠాన్ తాలూకాలోని వరుడి గ్రామానికి చెందిన రైతు ప్రకాష్ గల్ధర్ సుమారు మూడు నెలల పాటు కష్టపడి ఉల్లి పంటను సాగు చేశారు.
పంట విక్రయించిన తర్వాత ఇంటి ఖర్చులు గడుస్తాయని, పిల్లల ఫీజులు కట్టవచ్చని, కొంత అప్పు తీరుతుందని ప్రకాష్ గల్ధర్ ఆశపడ్డారు. కానీ మార్కెట్లో అతనికి పెద్ద షాక్ తగిలింది. ప్రకాష్ 25 బస్తాల ఉల్లిపాయలను వ్యవసాయ మార్కెట్కు తీసుకువచ్చారు. మొత్తం ఉల్లి బరువు 1262 కిలోలు కాగా, మార్కెట్లో క్వింటాల్కు కేవలం 100 రూపాయల ధర మాత్రమే లభించింది. అంటే కిలో ఉల్లిపాయ ధర కేవలం 1 రూపాయి. 1262 కిలోల ఉల్లిని అమ్మగా ఆ రైతుకు వచ్చిన మొత్తం సొమ్ము 1262 రూపాయలు.
ప్రకాష్ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. ఉల్లిని మార్కెట్కు తరలించడానికి మరియు విక్రయించడానికి అయిన ఖర్చులు అంతకంటే ఎక్కువే ఉన్నాయి:
- హమాలీ: 125 రూపాయలు
- తూకం: 38 రూపాయలు
- భర్తీ (Filling): 25 రూపాయలు
- గ్రేడింగ్ (Sorting): 25 రూపాయలు
- రవాణా ఖర్చు (Rent): 500 రూపాయలు
- 25 బస్తాల ఖర్చు: 550 రూపాయలు
- మొత్తం ఖర్చు: 1263 రూపాయలు
దీని అర్థం, రైతు తన జేబు నుండి అదనంగా 1 రూపాయి చెల్లించాల్సి వచ్చింది. ఇది కేవలం ఒక్క రైతు కథ మాత్రమే కాదు, నెలల తరబడి కష్టపడి పంట పండించినా మార్కెట్లో సరైన ధర లభించక కుమిలిపోతున్న లక్షలాది మంది రైతుల ఆవేదన.
ఈ ఘటన తర్వాత వ్యవసాయ వ్యవస్థ, పంటల ధరలు మరియు రైతుల ఆర్థిక స్థితిగతులపై మరోసారి చర్చ మొదలైంది. పెరుగుతున్న పెట్టుబడి ఖర్చులు, పడిపోతున్న ధరల మధ్య వ్యవసాయం ఇప్పుడు నష్టదాయకమైన వ్యాపారంగా మారుతోందని రైతులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. కష్టపడి పండించిన పంటను అమ్మి ఊరట పొందాల్సిన రైతు, నష్టంతో వెనుదిరగాల్సి వచ్చింది. దేశానికి అన్నం పెట్టే అన్నదాత తన కష్టానికి సరైన ధర పొందడం కోసం పోరాడాల్సి రావడం నేటి వ్యవస్థలోని లోపాలను ఎత్తిచూపుతోంది.