చెన్నై: గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో పెను మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. ఈ క్రమంలో ప్రపంచ దేశాల కేంద్ర బ్యాంకులు (Central Banks) ఒక రహస్య పోటీలో నిమగ్నమయ్యాయి. అదే “బంగారు నిల్వల సేకరణ”. గతంలో ఎన్నడూ లేని విధంగా చైనా, భారత్, పోలాండ్ మరియు టర్కీ వంటి దేశాలు తమ వద్ద ఉన్న అమెరికా డాలర్ల నిల్వలను తగ్గించుకుంటూ, వాటికి బదులుగా టన్నుల కొద్దీ బంగారాన్ని కొనుగోలు చేసి నిల్వ చేస్తున్నాయి.

డాలర్ ఆధిపత్యానికి ముగింపు పలికే ప్రయత్నం (De-Dollarization)

కేంద్ర బ్యాంకులు బంగారం వైపు పరుగులు తీయడానికి ప్రధాన కారణం, అమెరికా డాలర్ మీద ఉన్న అతిగా ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడమే. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రస్తుతం “డీ-డాలరైజేషన్” (డాలర్ తొలగింపు) దిశగా సాగుతోంది. ముఖ్యంగా 2022లో రష్యా విదేశీ నిల్వలను అమెరికా స్తంభింపజేసిన తర్వాత, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు తమ డబ్బును డాలర్ల రూపంలో ఉంచడం సురక్షితం కాదని భావించడం ప్రారంభించాయి.

ప్రపంచ దేశాలు బంగారాన్ని ఎందుకు ఇష్టపడుతున్నాయి?

• రాజకీయ భద్రత: బంగారం అనేది ఏ ఒక్క దేశం నియంత్రణలోనూ ఉండని ఆస్తి. యుద్ధాలు లేదా రాజకీయ ఆంక్షలు విధించినా, బంగారం విలువను ఎవరూ అడ్డుకోలేరు.
• ద్రవ్యోల్బణం నుండి రక్షణ: 2026లో ఉన్న అధిక ద్రవ్యోల్బణం కారణంగా డాలర్ విలువ క్షీణిస్తోంది. కానీ, బంగారం దీర్ఘకాలంలో తన విలువను స్థిరంగా ఉంచుకుంటుంది.
• భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) జోరు: గత ఏడాదిలోనే ఆర్‌బీఐ సుమారు 57 టన్నుల బంగారాన్ని సేకరించింది. దీనితో భారతదేశ మొత్తం బంగారు నిల్వలు 880 టన్నులు దాటి సరికొత్త రికార్డును సృష్టించాయి.

2026 నాటికి ప్రపంచ బంగారు నిల్వల పరిస్థితి

ప్రస్తుతం ప్రపంచంలో అత్యధిక బంగారు నిల్వలు కలిగిన దేశాల జాబితాలో అమెరికా (8,100+ టన్నులు) మొదటి స్థానంలో ఉన్నప్పటికీ, ఇతర దేశాలు వేగంగా ఆ స్థాయికి చేరుకుంటున్నాయి.

• చైనా: గత 15 నెలలుగా నిరంతరం బంగారాన్ని కొనుగోలు చేస్తోంది. గత వారం నుండి ఈ కొనుగోలు వేగాన్ని రెండు రెట్లు పెంచింది.
• భారత్: ఆసియా ప్రాంతంలో బంగారాన్ని ఒక ప్రధాన ఆర్థిక ఆయుధంగా భారత్ ఉపయోగిస్తోంది.

ఆర్థిక మార్పుల సంకేతం

ఈ బంగారు సేకరణ కేవలం పెట్టుబడి మాత్రమే కాదు; ఇది ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో అధికార మార్పిడిని (Power Shift) సూచిస్తోంది. డాలర్‌ను మాత్రమే నమ్మే కాలం పోయి, మళ్లీ లోహాల రాజైన బంగారం తెరపైకి వచ్చింది. ఇది దీర్ఘకాలంలో బంగారం ధరలను సరికొత్త గరిష్టాలకు తీసుకెళ్తుందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.

రేపటి బంగారం ధర: రేపు సోమవారం మార్కెట్ ప్రారంభమైనప్పుడు ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. రిజర్వ్ బ్యాంక్ మరియు చైనా సెంట్రల్ బ్యాంక్ వంటి సంస్థలు భారీగా కొనుగోళ్లు జరుపుతుండటంతో, ధరలు ఒక స్థాయి కంటే తగ్గకుండా మద్దతు లభిస్తుంది. వివాహాల సీజన్ డిమాండ్ కూడా తోడవడంతో రేపు ఆభరణాల బంగారం ధర పెరిగే అవకాశం ఉంది.