2026 సంవత్సరం భారత్ మరియు బంగ్లాదేశ్ సంబంధాలను శాశ్వతంగా మార్చబోతోంది. బంగ్లాదేశ్ దేని గురించి అయితే భయపడుతోందో, అది 2026 మొదటి రోజే ప్రారంభమైందని చెప్పవచ్చు. జనవరి 1, 2026 మొదలవడంతోనే బంగ్లాదేశ్ ఇబ్బందులకు సంబంధించిన 365 రోజుల కౌంట్‌డౌన్ మొదలైంది.
2025లో భారత్‌కు తలనొప్పిగా మారిన బంగ్లాదేశ్ పరిస్థితిని చక్కదిద్దే అవకాశం 2026లో భారత్ చేతికి వచ్చింది. భారత్ మరియు బంగ్లాదేశ్ మధ్య జరిగిన ఒక అతిపెద్ద ఒప్పందం 2026తో ముగియనుంది. దీనివల్ల బంగ్లాదేశ్ పరిస్థితి ఎంత దిగజారిందంటే, ఆ దేశం ఇప్పటికే భారత్‌తో సంప్రదింపులు జరపడం ప్రారంభించింది.
గంగా నదీ జలాల ఒప్పందం ముగింపు
భారత్ మరియు బంగ్లాదేశ్ మధ్య 1996లో 30 ఏళ్ల కాలపరిమితితో గంగా నదీ జలాల పంపిణీ ఒప్పందం జరిగింది. 2026 చివరి నాటికి ఈ 30 ఏళ్లు పూర్తి కానున్నాయి. అంటే, బంగ్లాదేశ్‌కు గంగా నది నుండి ఎంత నీరు ఇవ్వాలి, అసలు ఇవ్వాలా వద్దా అనేది 2026లో భారత్ మళ్లీ నిర్ణయించాల్సి ఉంటుంది. ఒకవేళ భారత్ గనుక నీటిని నిలిపివేస్తే, బంగ్లాదేశ్ తీవ్రమైన నీటి ఎద్దడిని ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది. పాకిస్థాన్‌కు నీటిని ఎలాగైతే అడ్డుకుంటున్నారో, బంగ్లాదేశ్‌కు కూడా అలాగే చేయాలనే డిమాండ్లు భారత్‌లో వినిపిస్తున్నాయి.
ఏమిటీ ఒప్పందం?
- తొలి ఒప్పందం: ఫరక్కా వద్ద గంగా జలాల పంపిణీపై మొదటి ఒప్పందం నవంబర్ 7, 1977న డాకాలో జరిగింది. అప్పట్లో భారత ప్రధానిగా మొరార్జీ దేశాయ్, బంగ్లాదేశ్ అధ్యక్షుడిగా జియావుర్ రెహ్మాన్ ఉన్నారు.
- రెండవ ఒప్పందం: డిసెంబర్ 12, 1996న 30 ఏళ్ల కాలపరిమితితో రెండవ ఒప్పందం కుదిరింది. అప్పట్లో భారత ప్రధాని హెచ్.డి. దేవెగౌడ మరియు బంగ్లాదేశ్ ప్రధాని షేక్ హసీనా ఈ ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశారు.
నీటి పంపిణీ ఫార్ములా ఎలా ఉంటుంది?
ఫరక్కా బ్యారేజీ నుండి నీరు రెండు వైపులకు వెళ్తుంది. ఒకటి గంగా నది ద్వారా బంగ్లాదేశ్‌లోకి, రెండవది హుగ్లీ నది ద్వారా భారత్‌లోకి వెళ్తుంది. ఒప్పందం ప్రకారం:
- ఒకవేళ నీటి నిల్వ 75,000 క్యూసెక్కుల కంటే ఎక్కువగా ఉంటే: భారత్ 45,000 క్యూసెక్కులు ఉంచుకుని, మిగిలినది బంగ్లాదేశ్‌కు ఇస్తుంది.
- 70,000 నుండి 75,000 క్యూసెక్కుల మధ్య ఉంటే: భారత్ 35,000 క్యూసెక్కులు ఉంచుకుని, మిగిలినది ఇరుగుపొరుగు దేశానికి ఇస్తుంది.
- 70,000 క్యూసెక్కుల కంటే తక్కువగా ఉంటే: భారత్ కనీసం 30,000 క్యూసెక్కుల నీటిని తన అవసరాల కోసం ఉంచుకుని మిగిలినది బంగ్లాదేశ్‌కు వదులుతుంది.
మొత్తానికి, భారత్ తన అవసరాలకు సరిపడా నీటిని ఉంచుకుని బంగ్లాదేశ్‌కు ఇచ్చేలా ఈ బ్యారేజీని నిర్మించారు. ఇప్పుడు ఈ ఒప్పంద గడువు ముగియనుండటంతో, బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం ఆందోళనలో ఉంది.