న్యూఢిల్లీ: 2026 గణతంత్ర దినోత్సవం (Republic Day) కోసం భారతదేశం ఒక పెద్ద దౌత్య వ్యూహాన్ని రచించింది. యూరోపియన్ కమిషన్ ప్రెసిడెంట్ ఉర్సులా వాన్ డెర్ లేయన్ మరియు యూరోపియన్ కౌన్సిల్ ప్రెసిడెంట్ ఆంటోనియో కోస్టా జనవరి 26 వేడుకలకు ముఖ్య అతిథులుగా రానున్నారు.
ఇది కేవలం ఒక వేడుక మాత్రమే కాదు, దీని వెనుక భారత్ మరియు యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) మధ్య స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని (Free Trade Agreement – FTA) ఖరారు చేయాలనే పెద్ద లక్ష్యం ఉంది. జనవరి 27న జరగనున్న భారత్-ఈయూ సమ్మిట్‌లో ఈ చారిత్రాత్మక ఒప్పందంపై సంతకాలు జరిగే అవకాశం ఉంది. దశాబ్దాలుగా పెండింగ్‌లో ఉన్న ఈ ఒప్పందాన్ని కొలిక్కి తెచ్చేందుకు కేంద్ర మంత్రి పీయూష్ గోయల్ మరియు ఈయూ అధికారులు తీవ్రంగా కృషి చేస్తున్నారు.
గణతంత్ర దినోత్సవానికి ఈయూ అగ్రనేతలనే ఎందుకు ఆహ్వానించారు?
ఈయూ అగ్ర నాయకత్వాన్ని ఆహ్వానించడం వెనుక భారతదేశం యొక్క స్పష్టమైన వ్యూహం ఉంది:
- ఆర్థిక బంధం: ఐరోపాతో దౌత్య మరియు ఆర్థిక సంబంధాలను సరికొత్త స్థాయికి తీసుకెళ్లడం.
- గ్లోబల్ మెసేజ్: ప్రపంచంలోని రెండు పెద్ద ప్రజాస్వామ్య శక్తులు ఆర్థికంగా ఏకం కాబోతున్నాయనే సందేశాన్ని ఇవ్వడం.
- బహుముఖ సహకారం: వాణిజ్యం, రక్షణ, సాంకేతికత మరియు ప్రజల మధ్య సంబంధాలను (People-to-People Exchange) పెంపొందించడం.
ఏళ్ల తరబడి నిలిచిపోయిన ఎఫ్‌టీఏ (FTA) పట్టాలెక్కుతుందా?
భారత్-ఈయూ మధ్య స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందంపై చర్చలు చాలా కాలంగా సాగుతున్నాయి. డిసెంబర్ 8న న్యూఢిల్లీలో మరోసారి చర్చలు ప్రారంభమయ్యాయి. జనవరి సమ్మిట్ కంటే ముందే ఈ డీల్‌ను ఖరారు చేయాలని ఇరుపక్షాలు భావిస్తున్నాయి. ఈయూ ట్రేడ్ డైరెక్టర్ జనరల్ సబైన్ వేయండ్ (Sabine Weyand) ఒక నెలలోనే రెండుసార్లు ఢిల్లీకి రావడం, ఈ ఒప్పందంపై వారు ఎంత సీరియస్‌గా ఉన్నారో తెలియజేస్తోంది.
భారత్ ఆందోళనలు: కార్బన్ టాక్స్ మరియు స్టీల్ ఎగుమతులు
చర్చలు తుది దశకు చేరుకున్నప్పటికీ, కొన్ని సమస్యలు ఇంకా అపరిష్కృతంగా ఉన్నాయి:
- CBAM (కార్బన్ బోర్డర్ అడ్జస్ట్‌మెంట్ మెకానిజం): ఇది జనవరి 1 నుండి అమలులోకి రానుంది. దీనివల్ల భారత్ నుండి ఐరోపాకు వెళ్లే ఉక్కు (Steel), అల్యూమినియం వంటి వస్తువులపై భారీ పన్ను పడే అవకాశం ఉంది. భారత్ దీనిని తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తోంది.
- మార్కెట్ యాక్సెస్: ఈయూ తన కార్లు మరియు స్టీల్ కోసం భారత మార్కెట్లో వెసులుబాటు కోరుతుండగా, భారత్ తన సర్వీస్ సెక్టార్ (IT, ఇతర సేవలు) కోసం ఐరోపాలో నిబంధనల సడలింపు కోరుతోంది.
CBAM అంటే ఏమిటి?
CBAM అంటే ‘కార్బన్ బోర్డర్ అడ్జస్ట్‌మెంట్ మెకానిజం’. ఇది యూరోపియన్ యూనియన్ యొక్క కొత్త నిబంధన. దీని ప్రకారం, ఎక్కువ కార్బన్ ఉద్గారాలను విడుదల చేస్తూ తయారు చేసిన వస్తువులపై (ఉదాహరణకు: ఇనుము, ఉక్కు) ఐరోపాలో అదనపు పన్ను విధిస్తారు. దీనివల్ల భారతీయ వస్తువులు అక్కడ ఖరీదైనవిగా మారుతాయి మరియు ఎగుమతులపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుంది.