భారతదేశంలో బంగారం అంటే కేవలం ఆభరణం మాత్రమే కాదు, అది కుటుంబ ప్రతిష్ట మరియు తరతరాలుగా భద్రపరుచుకునే ఆస్తి. అయితే, ఇదే బంగారం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఒక పెద్ద సమస్యగా మారింది. భారతీయుల వద్ద సుమారు 25,000 నుండి 30,000 టన్నుల బంగారం ఉందని, ప్రస్తుత మార్కెట్ విలువ ప్రకారం దీని విలువ 5 ట్రిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లను దాటుతుందని ఆర్థిక నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఆర్థిక సమస్య: దేశంలో ఇంత బంగారం ఉన్నప్పటికీ, ప్రతి సంవత్సరం భారతదేశం వేల టన్నుల బంగారాన్ని విదేశాల నుండి దిగుమతి చేసుకుంటోంది. దీని కోసం బిలియన్ల డాలర్ల విదేశీ మారకద్రవ్యం ఖర్చవుతోంది. ఇది దేశ వాణిజ్య లోటును పెంచడమే కాకుండా, రూపాయి విలువపై తీవ్ర ఒత్తిడిని కలిగిస్తోంది.
గోల్డ్ మానిటైజేషన్ పథకం: ఈ సమస్యను పరిష్కరించడానికి, కేంద్ర ప్రభుత్వం ‘గోల్డ్ మానిటైజేషన్ స్కీమ్’ను కొత్తగా తీసుకురావాలని యోచిస్తోంది. 2015లో ఈ పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టినప్పటికీ ఆశించిన ఫలితాలు రాలేదు (2024 చివరి వరకు కేవలం 31 టన్నుల బంగారం మాత్రమే సేకరించబడింది). ప్రజలు తమ వారసత్వ ఆభరణాలను కరిగించడానికి ఇష్టపడకపోవడం మరియు బ్యాంకింగ్ విధానాల్లో ఉన్న క్లిష్టతలే దీనికి ప్రధాన కారణాలు.
కొత్త ప్రణాళిక – నగల దుకాణాల భాగస్వామ్యం: ఈసారి కేవలం బ్యాంకులతో మాత్రమే కాకుండా, ప్రజలకు నమ్మకమైన నగల దుకాణాలను కూడా ఈ పథకంలో భాగస్వాములను చేయాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. ప్రజలు బ్యాంకుల కంటే నగల దుకాణాలను ఎక్కువగా నమ్ముతారు కాబట్టి, ఈ విధానం ద్వారా బంగారం సేకరించడం సులభతరమవుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. సేకరించిన బంగారాన్ని శుద్ధి చేసి, ‘ఎలక్ట్రానిక్ గోల్డ్ రిసీప్ట్స్’ (EGR)గా మార్చి, తిరిగి నగల తయారీ సంస్థలకు రుణంగా ఇచ్చే ఆలోచన ఉంది. దీనివల్ల బంగారం దిగుమతి తగ్గుతుంది.
ఆర్థికాభివృద్ధి: భారతీయ కుటుంబాల వద్ద ఉన్న బంగారంలో ప్రతి ఏటా కనీసం 2 శాతాన్ని మాత్రమే ఆర్థిక వ్యవస్థలోకి తీసుకొచ్చినా, 2047 నాటికి భారతదేశ స్థూల దేశీయ ఉత్పత్తి (GDP)లో భారీ వృద్ధి కనిపిస్తుంది. ఇది విదేశీ మారకద్రవ్యాన్ని ఆదా చేయడమే కాకుండా, రూపాయిపై ఒత్తిడిని తగ్గిస్తుంది.
భారతీయ గృహాల్లో “నిద్రపోతున్న” ఈ 5 ట్రిలియన్ డాలర్ల విలువైన బంగారాన్ని, ఆర్థిక వృద్ధికి పెట్టుబడిగా మార్చడమే కేంద్ర ప్రభుత్వం ముందున్న అతిపెద్ద సవాలు. ఈసారి నగల దుకాణాల సహకారంతో రాబోయే ఈ కొత్త పథకం ఎంతవరకు విజయం సాధిస్తుందో వేచి చూడాలి.