మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని సత్నాలో ఉన్న సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్ ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో, తలసేమియా (Thalassaemia) వ్యాధికి చికిత్స పొందుతున్న నలుగురు పిల్లలకు రక్తమార్పిడి ద్వారా HIV సోకినట్లు నిర్ధారణ అయింది. ఈ ఘటన తీవ్ర కలకలం రేపింది, దీనిపై ఆరోగ్య శాఖ విచారణకు మరియు పరిపాలనాపరమైన చర్యలకు దారితీసింది.
డిసెంబర్ 16న నిర్వహించిన పరీక్షల్లో, జన్యుపరమైన రక్త వ్యాధి అయిన తలసేమియాతో బాధపడుతున్న ఈ పిల్లలకు HIV సోకినట్లు ధృవీకరించబడింది. ఈ ఏడాది జనవరి నుండి మే మధ్య కాలంలో ఆసుపత్రిలో జరిగిన కలుషిత రక్తమార్పిడి వల్లనే ఈ ఇన్ఫెక్షన్ సోకి ఉండవచ్చని అధికారులు అనుమానిస్తున్నారు.
ఇన్ఫెక్షన్‌కు ఖచ్చితమైన మూల కారణం ఇంకా తెలియరాలేదు. ప్రస్తుతం విచారణ ఆసుపత్రి పనితీరు, ముఖ్యంగా బ్లడ్ బ్యాంక్ విధానాలపై దృష్టి సారించింది. సత్నా జిల్లా ముఖ్య వైద్య ఆరోగ్య అధికారి (CMHO) డాక్టర్ మనోజ్ శుక్లా మాట్లాడుతూ, తలసేమియా రోగులకు పదేపదే రక్తమార్పిడి అవసరం కనుక వారు అధిక ప్రమాద సమూహంలో (High-risk group) ఉంటారని తెలిపారు. HIV నిర్ధారణ అయిన వెంటనే, పిల్లలకు యాంటీ రిట్రోవైరల్ థెరపీ (ART) చికిత్సను తక్షణమే ప్రారంభించినట్లు ఆయన చెప్పారు.
నేషనల్ ఎయిడ్స్ కంట్రోల్ ఆర్గనైజేషన్ (NACO) నిబంధనల ప్రకారం రక్తాన్ని పూర్తిగా పరీక్షించిన తర్వాతే ఇవ్వాలని, HIV వంటి ఇన్ఫెక్షన్లు ఉన్న రక్త నమూనాలను ధ్వంసం చేయడమే నిబంధన అని ఆయన వివరించారు. ఈ ఘటన యొక్క తీవ్రతను దృష్ట్యా, కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ఆరోగ్య శాఖల ఉమ్మడి విచారణ బృందం ఆసుపత్రిని సందర్శించి, HIV సోకిన రక్తం పిల్లలకు ఎలా ఎక్కించబడిందనే దానిపై సమగ్ర విచారణ జరుపుతోంది.
రాష్ట్ర వైద్య బృందం అధిపతి డాక్టర్ యోగేష్ మాట్లాడుతూ, ఈ ఘటనపై పూర్తి స్థాయి దర్యాప్తు జరుగుతోందని, నివేదిక వచ్చిన తర్వాతే పూర్తి వివరాలు వెల్లడిస్తామని చెప్పారు. ప్రాథమిక విచారణ ఆధారంగా, బ్లడ్ బ్యాంక్ ఇన్‌ఛార్జ్ డాక్టర్ దేవేంద్ర పటేల్ మరియు ఇద్దరు ల్యాబ్ టెక్నీషియన్లను గురువారం సస్పెండ్ చేశారు. మాజీ సివిల్ సర్జన్ డాక్టర్ మనోజ్ శుక్లాకు షోకాజ్ నోటీసు జారీ చేశారు.
మరోవైపు, ప్రభుత్వ ఆసుపత్రి సమీపంలో అక్రమంగా రక్తం విక్రయిస్తున్న ముగ్గురు వ్యక్తులను పోలీసులు అరెస్టు చేశారు. ఒక యూనిట్ రక్తాన్ని రూ. 4,500లకు విక్రయిస్తుండగా డెకాయ్ ఆపరేషన్ ద్వారా వీరిని పట్టుకున్నారు. అక్రమ రక్త విక్రయాలు మరియు కలుషిత రక్తమార్పిడి—ఈ రెండు కోణాల్లోనూ అధికారులు విచారణను ముమ్మరం చేశారు.