నేడు దేశవ్యాప్తంగా జాతిపిత మహాత్మా గాంధీ వర్ధంతిని జరుపుకుంటున్నాము. గాంధీ అస్థికలలో ఒక భాగం 47 ఏళ్ల తర్వాత 1997లో త్రివేణి సంగమంలో నిమజ్జనం చేయబడింది. దీని వెనుక ఉన్న నేపథ్యం గురించి తెలుసుకుందాం.
జనవరి 30, 1948న నాథూరామ్ గాడ్సే తుపాకీ గుళ్లకు బలై గాంధీజీ మరణించిన విషయం తెలిసిందే. ఆ సమయంలో ఆయన అంత్యక్రియలు పూర్తయిన తర్వాత అస్థికలను నిమజ్జనం చేశారు. అయితే, గాంధీ అస్థికలలో ఒక భాగం ఒడిశాలోని కటక్ నగరంలోని స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI) లాకర్‌లో 40 ఏళ్లకు పైగా భద్రపరచబడి ఉందన్న రహస్యం 1990లలో వెలుగులోకి వచ్చి అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచింది.
బ్యాంకు లాకర్‌లో అస్థికలు: మహాత్మా గాంధీ అస్థికలు ఉన్న ఒక చెక్క పెట్టె 1950 నుండి కటక్ ఎస్‌బీఐ లాకర్‌లో ఉంది. 1994లో బ్యాంకు అధికారులు ఈ పెట్టె గురించి ఒడిశా ప్రభుత్వానికి లేఖ రాసినా ఎటువంటి స్పందన రాలేదు. 1996లో గాంధీజీ మునిమనవడు తుషార్ గాంధీకి ఈ విషయం తెలిసి, ఆయన రంగంలోకి దిగారు.
హిందూ సంప్రదాయాల ప్రకారం అస్థికలను నిమజ్జనం చేసే వరకు ఆత్మకు శాంతి కలగదని, ఆ అస్థికలను తమకు అప్పగించాలని ఆయన ఒడిశా ప్రభుత్వం మరియు బ్యాంకు అధికారులను కోరారు. మొదట్లో అప్పటి ఒడిశా ప్రభుత్వం ఇదంతా వదంతులేనని కొట్టిపారేసింది. కానీ, నవంబర్ 29, 1950న ఒడిశా ముఖ్యమంత్రి కార్యదర్శి ఆ పెట్టెను బ్యాంకులో భద్రపరిచినట్లు రికార్డులు బయటపడ్డాయి.
న్యాయపోరాటం మరియు నిమజ్జనం: ఈ వివాదం కాస్తా సుప్రీంకోర్టు వరకు వెళ్లింది. కొందరు అవి సుభాష్ చంద్రబోస్ అస్థికలని కూడా సందేహాలు వ్యక్తం చేశారు. చివరకు సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల మేరకు ఆ అస్థికల పెట్టెను తుషార్ గాంధీకి అప్పగించారు. అలా, జనవరి 30, 1997న అంటే గాంధీజీ మరణించిన 49 ఏళ్ల తర్వాత (లాకర్‌లో పెట్టిన 47 ఏళ్లకు) ఆ అస్థికలను అలహాబాద్‌లోని త్రివేణి సంగమంలో శాస్త్రోక్తంగా నిమజ్జనం చేశారు.