బీజింగ్: ఈశాన్య భారతదేశంలోని 8 రాష్ట్రాల మనుగడ ప్రమాదంలో పడిందని, సుమారు 5 కోట్ల మంది ప్రజల ప్రాణాలు ముప్పులో ఉన్నాయని చైనాకు చెందిన ప్రభుత్వ భూగర్భ శాస్త్రవేత్తలే హెచ్చరిస్తున్నారు. చైనా నిర్మిస్తున్న ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్ట్ ‘మెదోగ్ హైడ్రోపవర్ స్టేషన్’ వల్ల ఈ ముప్పు పొంచి ఉందని వారి సర్వేలో వెల్లడైంది.
ప్రమాదకరమైన ‘మెదోగ్’ డ్యామ్: భారత్-చైనా సరిహద్దుకు 50 కిలోమీటర్ల దూరంలో, టిబెట్లోని బ్రహ్మపుత్ర (యార్లూంగ్ త్సాంగ్పో) నదిపై చైనా ఈ డ్యామ్ను నిర్మిస్తోంది.
- భూకంపాల ముప్పు: ఈ డ్యామ్ ప్రపంచంలోనే అత్యంత క్రియాశీలకమైన ‘పాయ్జెన్ ఫాల్ట్ లైన్’ (భూకంప రంధ్రం) మీద నిర్మించబడింది.
- ముప్పు: ఒకవేళ అక్కడ 7 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ తీవ్రతతో భూకంపం వస్తే, ఈ డ్యామ్ కూలిపోయే అవకాశం ఉంది. దీనివల్ల వచ్చే భారీ వరదలు ఈశాన్య భారతదేశంలోని 8 రాష్ట్రాలను ముంచెత్తడమే కాకుండా, 5 కోట్ల మందికి పైగా ప్రజల ప్రాణాలకు ప్రమాదం కలిగిస్తాయి.
ప్రాజెక్ట్ ప్రత్యేకతలు:
- ఈ ప్రాజెక్ట్ సామర్థ్యం 60,000 మెగావాట్లు. ఇది చైనాలోని ‘త్రీ గార్జ్’ డ్యామ్ కంటే మూడు రెట్లు ఎక్కువ విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
- దీని నిర్మాణం కోసం దాదాపు 137 బిలియన్ డాలర్లు ఖర్చు చేస్తున్నారు. 2025లో ప్రారంభమైన ఈ నిర్మాణం, 2033 నాటికి పూర్తవుతుందని అంచనా.
చైనా శాస్త్రవేత్తలు ఎందుకు ఆందోళన చెందుతున్నారు? ‘సెడిమెంటరీ జియాలజీ అండ్ టెథియన్ జియాలజీ’ జర్నల్లో ప్రచురితమైన పరిశోధన ప్రకారం:
- దుర్బలమైన భూభాగం: పాయ్జెన్ ఫాల్ట్ లైన్ గత 26 లక్షల ఏళ్లుగా క్రియాశీలకంగా ఉంది. 2017లో టిబెట్లో వచ్చిన 6.9 తీవ్రత గల భూకంపం కూడా ఇదే ప్రాంతంలో సంభవించింది.
- నిర్మాణ భారం: భారీ కాంక్రీట్ నిర్మాణం మరియు రిజర్వాయర్లోని నీటి బరువును తట్టుకునేంత శక్తి ఈ భూభాగంలోని టెక్టోనిక్ ప్లేట్లకు లేదని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు.
- భూపాతాల భయం: డ్యామ్ నిర్మాణంతో నీటి నిల్వ పెరిగి, భూమి లోపలికి నీరు ఇంకడం వల్ల పర్వతాలు కూలిపోయే (Landslides) అవకాశం ఉంది. ఇది డ్యామ్ విచ్ఛిన్నానికి దారితీయవచ్చు.
బ్రహ్మపుత్ర నది టిబెట్ నుండి అరుణాచల్ ప్రదేశ్ మీదుగా ప్రవహించి, చివరకు బంగ్లాదేశ్లోకి (జమున నదిగా) వెళ్తుంది. కాబట్టి, ఈ డ్యామ్ విపత్తు సంభవిస్తే భారత్తో పాటు బంగ్లాదేశ్లోని అనేక ప్రాంతాలు కూడా నీట మునిగే ప్రమాదం ఉంది.