మనం విదేశాలకు వెళ్లాలంటే పాస్‌పోర్ట్ అత్యంత కీలకం. ఇది ప్రయాణ పత్రంగానే కాకుండా ఒక గుర్తింపు పత్రంగా కూడా పనిచేస్తుంది. నకిలీ పాస్‌పోర్ట్‌లను అరికట్టడానికి మరియు సేవలను సులభతరం చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్త నిబంధనలను ప్రకటించింది. మీరు కొత్తగా పాస్‌పోర్ట్ తీసుకోవాలనుకుంటే ఈ విషయాలు తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
అవసరమైన పత్రాలు (Documents):
- పుట్టిన తేదీ ధృవీకరణ: పుట్టిన సర్టిఫికేట్, 10వ తరగతి మార్కుల జాబితా ఉంటే సరిపోతుంది. (గమనిక: అక్టోబర్ 1, 2023 తర్వాత పుట్టిన వారికి పుట్టిన సర్టిఫికేట్ తప్పనిసరి).
- గుర్తింపు కార్డు: ఆధార్ కార్డ్, పాన్ కార్డ్ లేదా ఓటర్ ఐడి. ఆధార్ కార్డ్ ఉంటే ప్రక్రియ చాలా వేగంగా పూర్తవుతుంది.
- చిరునామా ధృవీకరణ: ఆధార్ కార్డ్, బ్యాంక్ పాస్‌బుక్, గ్యాస్ బిల్లు లేదా వాటర్ బిల్లుల్లో ఏదైనా ఒకటి ఉంటే సరిపోతుంది.
- ప్రత్యేక పరిస్థితులు: వివాహం తర్వాత పేరు మార్చుకుంటే మ్యారేజ్ సర్టిఫికేట్, పిల్లల కోసం అయితే తల్లిదండ్రుల వివరాలు అవసరమవుతాయి.
కొత్త మార్పులు – ఇ-పాస్‌పోర్ట్ (e-Passport):
- ఇకపై రాబోయే పాస్‌పోర్ట్‌లన్నీ చిప్ (Chip) ఆధారితమైనవి. మీ సమాచారం మొత్తం డిజిటల్‌గా భద్రపరచబడుతుంది.
- సురక్షిత చిరునామా: ఇదివరకు మీ అడ్రస్ పాస్‌పోర్ట్ వెనుక ప్రింట్ అయ్యేది. కానీ ఇకపై ఒక కోడ్ (Code) మాత్రమే ఉంటుంది. అధికారులు ఆ కోడ్‌ను స్కాన్ చేస్తేనే మీ చిరునామా కనిపిస్తుంది. దీనివల్ల ప్రయాణికుల ప్రైవసీ పెరుగుతుంది.
దరఖాస్తు చేసుకునే విధానం:
- నమోదు: ముందుగా ‘పాస్‌పోర్ట్ సేవా’ వెబ్‌సైట్‌లోకి వెళ్లి యూజర్ నేమ్, పాస్‌వర్డ్‌తో రిజిస్టర్ చేసుకోవాలి.
- అప్లికేషన్: ఫారమ్‌ను నింపి, అవసరమైన పత్రాలను స్కాన్ చేసి అప్‌లోడ్ చేయాలి.
- అపాయింట్‌మెంట్: పాస్‌పోర్ట్ సేవా కేంద్రం (PSK) లేదా పోస్ట్ ఆఫీస్ పాస్‌పోర్ట్ సేవా కేంద్రం (POPSK)లో మీకు నచ్చిన తేదీ, సమయాన్ని బుక్ చేసుకోవాలి. కేంద్రానికి వెళ్లేటప్పుడు ఒరిజినల్ పత్రాలను తీసుకెళ్లడం మర్చిపోవద్దు.
- పోలీస్ వెరిఫికేషన్: ఇప్పుడు ఇది ఆన్‌లైన్ ద్వారా జరుగుతోంది. మీపై ఎలాంటి క్రిమినల్ కేసులు లేవని డేటాబేస్ ద్వారా నిర్ధారించుకుంటే పోలీసులు ఇంటికి రానవసరం లేదు. అంతా సవ్యంగా ఉంటే మీ ఫోన్‌కు మెసేజ్ వస్తుంది.
7 రోజుల్లో పాస్‌పోర్ట్ (తత్కాల్ విధానం):
సాధారణ పద్ధతిలో పాస్‌పోర్ట్ రావడానికి 3 నుండి 4 వారాల సమయం పడుతుంది. కానీ మీకు అత్యవసరంగా కావాలంటే తత్కాల్ (Tatkaal) పద్ధతిలో దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు. ఈ విధానంలో కేవలం 5 నుండి 7 రోజుల్లోనే పాస్‌పోర్ట్ మీ చేతికి వస్తుంది.