మన శరీరానికి, మనస్సుకు ఉల్లాసం కలగాలంటే రోజుకు సగటున 7 నుంచి 8 గంటల నిద్ర అవసరమన్న విషయం మనందరికీ తెలిసిందే. కానీ, రాత్రిపూట 8 గంటలు పూర్తిగా నిద్రపోయి ఉదయం నిద్రలేచిన తర్వాత కూడా శరీరంలో ఎలాంటి శక్తి లేనట్లుగా, విపరీతమైన నీరసంగా, అలసటగా అనిపిస్తుందని చాలామంది చెబుతుంటారు.
మనం ఎంతసేపు నిద్రపోతున్నామన్న దానికంటే, ఆ నిద్ర నాణ్యత ఎలా ఉందనేదే మన శరీర ఉత్సాహాన్ని నిర్ణయిస్తుంది. 8 గంటల నిద్ర తర్వాత కూడా అలసట కొనసాగడానికి కొన్ని సాధారణ ఆరోగ్య సమస్యలు, మన తప్పుడు జీవనశైలి అలవాట్లే కారణం.
నీరసానికి ప్రధాన కారణాలు:
- నిద్ర చక్రం దెబ్బతినడం: రాత్రిపూట తరచుగా మెలకువ రావడం, నిద్రపోయే ముందు ఎక్కువసేపు మొబైల్ లేదా కంప్యూటర్ స్క్రీన్ చూడటం వల్ల మెలటోనిన్ హార్మోన్ ఉత్పత్తి దెబ్బతిని నిద్ర నాణ్యత చెడిపోతుంది. తద్వారా గాఢనిద్ర కరువవుతుంది.
- పోషకాలు మరియు నీటి కొరత: శరీరంలో డీహైడ్రేషన్ (నీటి శాతం తగ్గడం), విటమిన్ బి12, ఐరన్ (ఇనుము) లోపం ఉండటం వల్ల రాత్రి ఎంతసేపు నిద్రపోయినా ఉదయం లేవగానే తీవ్రమైన నీరసం కలుగుతుంది.
- స్లీప్ ఆప్నియా మరియు ఒత్తిడి: నిద్రలో శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది కలిగించే ‘స్లీప్ ఆప్నియా’ (Sleep Apnea) సమస్య ఉన్నా లేదా మానసిక ఒత్తిడి ఎక్కువగా ఉన్నా శరీరానికి పూర్తిస్థాయి విశ్రాంతి లభించదు.
ఈ సమస్యను అధిగమించడానికి ఎளிய పరిష్కారాలు:
- స్క్రీన్లకు దూరం: రాత్రి నిద్రపోవడానికి కనీసం ఒక గంట ముందు నుంచే ఎలక్ట్రానిక్ గ్యాడ్జెట్స్ వాడటం మానేయాలి.
- ఆహారం, నీరు: ప్రతిరోజూ తగినంత నీరు త్రాగడంతో పాటు, సమతుల్యమైన పౌష్టికాహారం తీసుకోవాలి.
- స్థిరమైన సమయపాలన: రోజూ ఒకే సమయానికి పడుకోవడం, ఉదయం ఒకే సమయానికి నిద్రలేవడం అలవాటు చేసుకోవాలి. దీనివల్ల శరీర జీవగడియారం (Biological clock) క్రమబద్ధీకరించబడుతుంది.
ఆహార నియమాలు పాటించి, చిన్నపాటి వ్యాయామాలు చేసిన తర్వాత కూడా ఈ అలసట తగ్గకుండా అలాగే కొనసాగితే, ఏమాత్రం నిర్లక్ష్యం చేయకుండా వైద్యుడిని సంప్రదించి శరీరంలోని విటమిన్లు, పోషకాల స్థాయిలను పరీక్షించుకోవడం ఉత్తమం.