ప్రపంచంలోని అద్భుతాలలో ఈ ఆలయం ఒకటి.. సముద్రం అడుగున ఒక శివాలయం. అరేబియా సముద్రం అభిషేకం చేసే ఆరాధ్యమూర్తి, మహాదేవుడు – నిష్కళంక మహాదేవ్… సముద్రపు అలలు వెనుకకు వెళ్లిన భూమిపై దాదాపు రెండు కిలోమీటర్లు నడిచి భక్తులు తమ ఇష్టదైవాన్ని ప్రార్థించడానికి వస్తారు.
ప్రతిరోజూ మధ్యాహ్నం 1 గంట నుండి రాత్రి 10 గంటల వరకు సముద్రం దారి ఇవ్వడం ఒక అద్భుతమైన దృశ్యం.
ఒక గంట తర్వాత ఆలయానికి ఇరువైపులా నీటిమట్టం తగ్గడం ప్రారంభించి, నీరు దూరంగా జరిగి భక్తులకు శివుడిని ఆరాధించడానికి మార్గం సుగమం చేస్తుంది. ఆలయ పరిసరాల్లో ఉన్న పాండవ కుండంలో కాళ్లు చేతులు శుద్ధి చేసుకున్న తర్వాతే భక్తులు పూజలు నిర్వహిస్తారు.
రాత్రిపూట, ఆలయం మళ్లీ సముద్రం అడుగున మునిగిపోతుంది.
ఈ ఆలయం గుజరాత్‌లోని భావ్‌నగర్ సమీపంలో ఉన్న కోలియాక్ అనే ప్రదేశంలో ఉంది. పంచపాండవులు పూజించారని భావించే ఐదు స్వయంభూ శివలింగాలు ఇక్కడ ఆరాధ్యమూర్తులు. దాంతో పాటు, ప్రతి లింగం ముందు ఒక నంది కూడా ఉంటుంది. ఈ ఆలయానికి సంబంధించిన ఐతిహ్యం ఇలా ఉంది:
మహాభారత యుద్ధంలో విజయం సాధించిన పాండవులు తీవ్ర దుఃఖానికి లోనయ్యారు. సొంత బంధువులను, మిత్రులను వారి తప్పు కారణంగానే అయినప్పటికీ, చంపవలసి వచ్చిందే, ఈ పాపానికి పరిహారం ఏమిటి? అన్ని దుఃఖాలకు పరిహారమైన శ్రీకృష్ణుడినే వారు ఆశ్రయించారు.
శ్రీకృష్ణుడు వారికి ఒక నల్లటి జెండాను మరియు నల్లటి ఆవును ఇచ్చి, ఈ జెండాను పట్టుకుని నల్లటి ఆవును అనుసరించాలని సూచించారు. ఎప్పుడైతే ఇవి రెండూ తెల్లగా మారతాయో, అప్పుడు వారి కళంకాలు క్షమించబడతాయని, అక్కడ శివుడి ఉనికి ఉంటుందని, అక్కడ శివుడిని తపస్సు చేయడం ఉత్తమమని ఉపదేశించారు.
పంచపాండవులు ఈ సూచనను శిరసావహించి రేయింబవళ్లు తిరిగారు. అనేక పుణ్యక్షేత్రాలను సందర్శించారు. కానీ ఆవు, జెండా నల్లగానే ఉన్నాయి. ప్రయాణంలో వారు కోలియాక్ సముద్ర తీరానికి చేరుకున్నారు. అప్పుడే వారి వెంట ఉన్న ఆవు తెల్లగా, చేతిలోని జెండా తెల్లగా మారాయి. అది శ్రావణమాసంలో అమావాస్య రోజు అని నమ్ముతారు. పాండవులు అక్కడ తపస్సు ప్రారంభించారు. వారిపై సంతోషించిన శివుడు వారిలో ప్రతి ఒక్కరి ముందు ప్రత్యేక శివలింగంగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు. శివుడి అనుగ్రహానికి సంతోషించిన వారు శివలింగాలను అత్యంత భక్తితో పూజించి తిరిగి వెళ్లారు.
పంచపాండవులను కళంకం నుండి విముక్తులను చేసిన మహాదేవుడిని నిష్కళంక మహాదేవుడుగా ఆరాధించడం ప్రారంభించారు. అమావాస్య రోజుల్లో ఇక్కడ ప్రత్యేక పూజలు జరుగుతాయి. ఇక్కడ చితి భస్మాన్ని నిమజ్జనం చేస్తే మరణించిన ఆత్మలకు మోక్షం లభిస్తుందని నమ్ముతారు. ఆలయంలో జెండా మార్పిడి సంవత్సరానికి ఒకసారి జరుగుతుంది. అది భావ్‌నగర్ రాజవంశం యొక్క హక్కు.
ఈ మార్చిన జెండా తరువాతి 364 రోజులు నిలిచి ఉంటుంది. ఉవ్వెత్తున ఎగిసిపడే అలలు, వేలాది మందిని నాశనం చేసిన సునామీ కూడా ఈ జెండాను పడగొట్టలేదు. ఎన్ని వరదలు, తుఫానులు మరియు సముద్రపు అల్లర్లు వచ్చినా, ఇన్నేళ్లుగా ఈ శిలా ఆలయం యొక్క 20 అడుగుల కంటే ఎక్కువ ఎత్తు ఉన్న ధ్వజస్తంభానికి ఎటువంటి నష్టం జరగకపోవడం కూడా ఒక అద్భుతం.