కరోనావైరస్ గురించి ఇప్పుడు ఒక పెద్ద విషయం వెల్లడైంది. లాంగ్ కోవిడ్ (Long Covid) రోగుల రక్తంలో చిన్న రక్తపు గడ్డలు (Microclots) మరియు రోగనిరోధక శక్తికి సంబంధించిన మార్పులను శాస్త్రవేత్తలు గుర్తించారు. కొంతమందికి కరోనా సోకిన తర్వాత కేవలం జలుబు, గొంతు నొప్పి, దగ్గు లేదా జ్వరం మాత్రమే వస్తాయి.
కానీ చాలా మంది రోగులు అలసట, బ్రెయిన్ ఫాగ్, శరీర నొప్పులు మరియు శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది వంటి దీర్ఘకాలిక సమస్యలతో బాధపడుతున్నారు. దీనినే లాంగ్ కోవిడ్ అని అంటారు.
లాంగ్ కోవిడ్ రోగులలో రెండు ముఖ్య మార్పులు
శాస్త్రవేత్తలు ఇప్పుడు లాంగ్ కోవిడ్ రోగులలో రెండు ముఖ్యమైన మార్పులను గమనించారు:
- రక్తంలో మైక్రోక్లాట్స్ (Microclots) ఉండటం.
- న్యూట్రోఫిల్స్ (Neutrophils) అనే రోగనిరోధక కణాలలో మార్పులు రావడం.
మైక్రోక్లాట్స్ అనేవి రక్తంలో తిరిగే రక్తాన్ని గడ్డకట్టించే ప్రోటీన్ల చిన్న గడ్డలు (Clotting Proteins), వీటిని గతంలో కరోనా రోగుల నమూనాలలో కనుగొన్నారు.
పరిశోధనలో మరో విషయం కూడా తెలిసింది: లాంగ్ కోవిడ్ రోగులలో న్యూట్రోఫిల్స్ అనే తెల్ల రక్త కణాలు (White Blood Cells) ప్రత్యేక మార్పులకు లోనవుతాయి. ఈ మార్పుల కారణంగా అవి DNA నుండి బయటకు వచ్చి ప్రత్యేక నిర్మాణాలుగా మారడానికి పనిచేస్తాయి. వీటిని న్యూట్రోఫిల్ ఎక్స్‌ట్రాసెల్యులార్ ట్రాప్స్ (NETs – Neutrophil Extracellular Traps) అని అంటారు. ఇవి ఇన్‌ఫెక్షన్లను గుర్తించి, నాశనం చేయడంలో సహాయపడతాయి.
లాంగ్ కోవిడ్‌కు కారణం?
కొంతమంది కరోనా రోగులలో మైక్రోక్లాట్స్ మరియు NETs మధ్య పరస్పర చర్య (Interaction) శరీరంలో అనేక ప్రతిచర్యలను ప్రేరేపిస్తుందని, ఇది తరువాత లాంగ్ కోవిడ్‌కు కారణమవుతుందని శాస్త్రవేత్తలు నమ్ముతున్నారు.
- మైక్రోక్లాట్స్, NETs ఏర్పడటాన్ని ప్రోత్సహిస్తాయి.
- దీని వలన మంట (Inflammation) మరియు రక్తపు గడ్డలకు సంబంధించిన సమస్యలు పెరుగుతాయి.
- దీని ఫలితంగా లాంగ్ కోవిడ్ లక్షణాలు కనిపిస్తాయి.
లాంగ్ కోవిడ్ రోగుల ప్లాస్మా యొక్క నిర్మాణ విశ్లేషణలో, ఆరోగ్యవంతమైన వ్యక్తులతో పోలిస్తే మైక్రోక్లాట్స్ మరియు NETs యొక్క పరిమాణం గణనీయంగా ఎక్కువగా ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది. ఈ అధ్యయనంలో రోగుల మైక్రోక్లాట్స్ పరిమాణంలో కూడా పెద్దవిగా ఉన్నట్లు తేలింది.
అధ్యయనం రచయిత అలెన్ థియరీ (Alain Thierry) ప్రకారం, “ఈ పరిశోధన మైక్రోక్లాట్స్ మరియు NETs మధ్య కొన్ని శారీరక ప్రక్రియలు జరుగుతున్నాయని సూచిస్తున్నాయి. ఇవి నియంత్రణ కోల్పోతే వ్యాధికి దారితీయవచ్చు.”
ఈ పరస్పర చర్య మైక్రోక్లాట్స్‌ను శరీరం యొక్క సహజ గడ్డ-విచ్ఛిన్న ప్రక్రియ నుండి రక్షించగలదని, దీని వలన అవి ఎక్కువ కాలం రక్తంలో ఉండి, రక్తనాళాలకు సంబంధించిన సమస్యలను సృష్టించగలవని పరిశోధకురాలు రెసియా ప్రిటోరియస్ (Resia Pretorius) వివరించారు. ‘జర్నల్ ఆఫ్ మెడికల్ వైరాలజీ’ (Journal of Medical Virology) లో ప్రచురించబడిన ఈ అధ్యయనంలో, NETs అధికంగా ఏర్పడటం వలన మైక్రోక్లాట్స్ మరింత స్థిరంగా మారుతాయని, ఇది లాంగ్ కోవిడ్ లక్షణాలకు దోహదపడుతుందని శాస్త్రవేత్తలు నమోదు చేశారు.