మన శరీరంలో అత్యంత ముఖ్యమైన అవయవాలలో కాలేయం (Liver) ఒకటి. కాలేయానికి నష్టం జరగడం అనేది మన శరీరం యొక్క మొత్తం ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యంత ప్రమాదకరమైన కాలేయ వ్యాధిగా కొవ్వు కాలేయ వ్యాధి (Fatty Liver Disease) మారుతోంది. ఈ వ్యాధి యొక్క అతిపెద్ద ప్రమాదం ఏమిటంటే, ఇది ఎలాంటి బహిరంగ లక్షణాలు లేకుండా రావడం.
ఇది నిశ్శబ్దంగా అభివృద్ధి చెంది ప్రపంచవ్యాప్తంగా కోట్లాది మంది ప్రజలను ప్రభావితం చేసింది. కాలేయ నష్టానికి మద్యపానం ఒక సాధారణ కారణం అయినప్పటికీ, ఊబకాయం (Obesity), టైప్ 2 మధుమేహం (Diabetes), అధిక కొలెస్ట్రాల్ వంటివి కూడా ఈ వ్యాధి వచ్చే అవకాశాలను పెంచుతాయి.
పరిశోధనల ప్రకారం, గతంలో నాన్-ఆల్కహాలిక్ ఫ్యాటీ లివర్ డిసీజ్ (NAFLD) అని పిలువబడిన, ప్రస్తుతం మెటబాలిక్ అసోసియేటెడ్ స్టీటోటిక్ లివర్ డిసీజ్ (MASLD) గా పిలవబడుతున్నది ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యంత సాధారణ కాలేయ వ్యాధి. ఈ వ్యాధిని ప్రారంభ దశలోనే గుర్తించడం చాలా ముఖ్యం, ఎందుకంటే చికిత్స చేయని కొవ్వు కాలేయం మెటబాలిక్ అసోసియేటెడ్ స్టీటోహెపటైటిస్ (MASH) అనే తీవ్రమైన దశగా మారవచ్చు, ఇది కాలేయ విస్తరణకు మరియు క్యాన్సర్‌కు కూడా దారితీయవచ్చు. అయినప్పటికీ, కొవ్వు కాలేయ వ్యాధిని సూచించే కొన్ని లక్షణాలు ముఖంపై కనిపిస్తాయి. అవి ఏమిటో ఈ కథనంలో తెలుసుకుందాం.
- ముఖం వాపు
కాలేయ వైఫల్యం యొక్క అత్యంత స్పష్టమైన లక్షణాలలో ఒకటి ముఖం వాపు (Swelling), ముఖ్యంగా కళ్ళు మరియు బుగ్గల చుట్టూ వాపు ఏర్పడటం. కాలేయానికి నష్టం జరగడం వలన అవసరమైన ప్రోటీన్ల ఉత్పత్తి తగ్గి, ద్రవ సమతుల్యత మరియు రక్త ప్రసరణ దెబ్బతినడం వలన ఇది జరుగుతుంది. అలర్జీ వంటి స్పష్టమైన కారణం లేకుండా ముఖం నిరంతరం వాపుగా ఉండటం కాలేయ నష్టాన్ని సూచించవచ్చు. ముఖం వాపును ముందుగానే గమనించడం సకాలంలో చికిత్స పొందడానికి సహాయపడుతుంది. - మెడ మడతల్లో నల్లటి మచ్చలు
ఈ పరిస్థితి వైద్యపరంగా అకాంతోసిస్ నైగ్రికన్స్ (Acanthosis Nigricans) అని పిలువబడుతుంది. ఇది తరచుగా ఇన్సులిన్ నిరోధకత (Insulin Resistance)తో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది, ఇది కాలేయ నష్టం యొక్క సాధారణ సమస్య. అధిక ఇన్సులిన్ స్థాయిలు చర్మంలో వర్ణద్రవ్యం మార్పులను ప్రేరేపించి మెడ ప్రాంతంలో నలుపును కలిగిస్తాయి. మెడ మడత ఈ మార్పులు మొదట కనిపించే ప్రదేశం, ఇది కాలేయ పనితీరు మరియు ఇన్సులిన్ జీవక్రియ దెబ్బతిన్నదానికి సూచనగా పనిచేస్తుంది. - ముఖం ఎర్రబడటం మరియు రోసేషియా లక్షణాలు
దీర్ఘకాలిక కాలేయ నష్టం ఉంటే కొన్నిసార్లు ముఖం ఎర్రబడటం, స్పష్టంగా కనిపించే రక్తనాళాలు (Blood Vessels) లేదా రోసేషియా (Rosacea) వంటి చిన్న బుడిపెలు కనిపించవచ్చు. రోసేషియా కేవలం కాలేయ వ్యాధి వల్ల మాత్రమే రానప్పటికీ, వాపు లేదా నల్లబడిన చర్మం వంటి ఇతర హెచ్చరిక లక్షణాలతో కలిసి దాని ఉనికి అంతర్లీన కాలేయ సమస్యలను సూచించవచ్చు. కాలేయం బలహీనంగా ఉంటే వచ్చే పోషకాహార లోపాలు, ముఖ్యంగా జింక్ (Zinc) తక్కువగా ఉంటే, నోటి చుట్టూ దద్దుర్లు లేదా తేలికపాటి ముఖ చికాకుకు దారితీయవచ్చు.
ముఖంపై కనిపించే ఇతర లక్షణాలు
కాలేయ నష్టం కఠినమైన దశకు చేరుకుంటే, కొవ్వు కాలేయం కామెర్లు (Jaundice) కలిగించవచ్చు, బిలిరుబిన్ నిల్వల కారణంగా చర్మం మరియు కళ్ళు పసుపు రంగులోకి మారడం వంటి లక్షణాలను చూడవచ్చు. కొందరికి రక్త ప్రసరణలో పైత్య లవణాలు (Bile salts) పేరుకుపోవడం వలన ముఖంపై దురద (Itching) కూడా రావచ్చు. ఈ లక్షణాలు కాలేయ లోపాన్ని సూచిస్తాయి మరియు ఈ దశలో తక్షణ వైద్య చికిత్స అవసరం.