రిజిస్ట్రేషన్ పత్రాలు పోయినప్పుడు అనుసరించాల్సిన దశల గురించి సోషల్ మీడియాలో ‘ఇన్రైయ తగవల్’ (నేటి సమాచారం) పేజీ పంచుకున్న వివరాలు:
- క్షుణ్ణంగా వెతకండి: పత్రాలు పోయాయని తెలిసినప్పుడు ఆందోళన చెందకుండా, ఎక్కడెక్కడ ఉంచి ఉంటారో ప్రశాంతంగా ఆలోచించి అన్ని చోట్లా వెతకండి.
- పోలీస్ స్టేషన్‌లో ఫిర్యాదు: వెతికినా దొరకకపోతే వెంటనే సంబంధిత పోలీస్ స్టేషన్‌కు వెళ్లి పత్రాలు పోయిన విషయాన్ని వివరిస్తూ లిఖితపూర్వక ఫిర్యాదు ఇవ్వండి.
- రసీదు పొందండి: ఫిర్యాదు చేసిన తర్వాత పోలీస్ అధికారి సంతకం మరియు స్టేషన్ స్టాంపు ఉన్న రసీదును (Acknowledgement) తప్పనిసరిగా తీసుకోండి.
- F.I.R నమోదు: పోలీసులు కూడా వెతికిన తర్వాత డాక్యుమెంట్ దొరకకపోతే, ఎఫ్.ఐ.ఆర్ (F.I.R) నమోదు చేయమని కోరండి.
- పేపర్ ప్రకటన: ప్రముఖ దినపత్రికలలో (ఒక ప్రాంతీయ మరియు ఒక ఆంగ్ల పత్రిక) మీ ఆస్తి పత్రాలు పోయాయని ప్రకటన (Public Notice) ఇవ్వండి.
- నాన్-ట్రేసబుల్ సర్టిఫికేట్: పత్రాలు దొరకలేదని నిర్ధారించుకున్నాక, పోలీసుల నుండి ‘నాన్-ట్రేసబుల్’ (Non-Traceable) సర్టిఫికేట్ పొందండి.
- నోటరీ అఫిడవిట్: ఒక నోటరీ లాయర్ ద్వారా స్టాంపు పేపర్‌పై పత్రాలు పోయినట్లు ధృవీకరణ పత్రం (Affidavit) తీసుకోండి.
- నకలు పత్రం (Certified Copy): సబ్ రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయానికి వెళ్లి ‘సర్టిఫైడ్ కాపీ’ (Certified Copy) కోసం దరఖాస్తు చేసుకుని పత్రం నకలు పొందండి.
- ముఖ్యమైన ఆరు డాక్యుమెంట్లు: భవిష్యత్తులో మీ ఆస్తిని అమ్మాలన్నా లేదా లోన్ తీసుకోవాలన్నా ఈ 6 పత్రాలు ఒరిజినల్ పత్రాల స్థానంలో పనిచేస్తాయి:
- నోటరీ అఫిడవిట్
- పేపర్ ప్రకటన క్లిప్పింగ్
- పోలీస్ స్టేషన్ రసీదు
- F.I.R కాపీ
- నాన్-ట్రేసబుల్ సర్టిఫికేట్
- సబ్ రిజిస్ట్రార్ కార్యాలయం నుండి తీసుకున్న నకలు పత్రం.
- ఖర్చు మరియు సమయం: ఈ ప్రక్రియకు కొంత డబ్బు, శ్రమ మరియు సమయం ఖర్చవుతాయి, కానీ మీ పత్రం చట్టబద్ధంగా చెల్లుబాటు కావాలంటే ఇవి తప్పనిసరి.
- కొనుగోలుదారుల అనుమానం: ఒరిజినల్ పత్రాలు లేని ఆస్తిని కొనేటప్పుడు, అవి ఎక్కడైనా తాకట్టులో ఉన్నాయేమోనని కొనుగోలుదారులు అనుమానిస్తారు.
- విచారణ: పైన పేర్కొన్న అన్ని పత్రాలు ఉన్నప్పటికీ, కొనుగోలుదారులు ఆ ఆస్తిపై ఎలాంటి ఇతర లావాదేవీలు లేవని లోతుగా విచారణ చేయాలి.
- లాయర్ నోటీసు: ఆస్తి కొనేవారు కూడా ఒక లాయర్ ద్వారా ప్రకటన ఇచ్చి, ఈ ఆస్తిపై ఎవరికైనా అభ్యంతరాలు ఉంటే 15 రోజుల్లో తెలపాలని కోరడం ఉత్తమం.
- సురక్షిత భద్రత: ఆస్తి పత్రాలను ఎప్పుడూ నిప్పు, నీరు, నూనె, ఇంక్ లేదా పెయింట్ పడని సురక్షితమైన ప్రదేశంలో భద్రపరచండి.
- సెకండ్ కాపీ: రిజిస్ట్రేషన్ సమయంలోనే తక్కువ స్టాంపు డ్యూటీతో ‘సెకండ్ కాపీ’ (II nd Copy) తయారు చేయించుకుని రిజిస్టర్ చేసుకోవచ్చు.
- సెకండ్ కాపీ వాడకం: విద్యుత్ కనెక్షన్ పేరు మార్పు (EB Name Transfer), పట్టా మార్పిడి లేదా బిల్డింగ్ పర్మిషన్ వంటి పనులకు ఒరిజినల్‌కు బదులుగా ఈ సెకండ్ కాపీని వాడవచ్చు.
- మాస్టర్ కాపీ: ఒరిజినల్ పత్రాలను ప్రతిసారీ జిరాక్స్ షాపులకు తీసుకెళ్లడం వల్ల అవి పోయే అవకాశం ఎక్కువ. అందుకే ఒక కలర్ జిరాక్స్ తీసి దానినే మాస్టర్ కాపీగా వాడండి.
- డిజిటల్ లాకర్: అన్ని పత్రాలను స్కాన్ చేసి Google Drive లేదా DigiLocker లో భద్రపరుచుకోవడం వల్ల ఎప్పుడైనా ప్రింట్ తీసుకోవచ్చు.
- ప్రయాణాల్లో జాగ్రత్త: పత్రాలను ప్రయాణాల్లో తీసుకెళ్లాల్సి వస్తే చేత్తో చుట్టబెట్టి పట్టుకోకండి. ఒక మంచి ఫైల్ లో ఉంచి, మీ హ్యాండ్ బ్యాగ్ లో భద్రంగా పెట్టుకోండి.