గిల్గిట్-బాల్టిస్థాన్ గోల్డ్ రష్: ఇటీవలి కాలంలో, పాకిస్థాన్ ఆక్రమిత గిల్గిట్-బాల్టిస్థాన్‌లోని డైమర్ జిల్లా గుండా ప్రవహించే సింధు నది కేవలం నీటినే కాదు, బంగారాన్ని కూడా పారబోస్తోంది. గతంలో ఒక వ్యక్తి రోజు మొత్తం కష్టపడితే కేవలం ఒక గ్రాము బంగారం మాత్రమే దొరికేది. కానీ ఇప్పుడు యంత్రాల సహాయంతో ఒక్కో కుటుంబం ప్రతిరోజూ 5 నుండి 7 గ్రాముల బంగారాన్ని వెలికితీస్తోంది.
సాంప్రదాయం నుండి యంత్రాల వైపు: బీబీసీ ఉర్దూ నివేదిక ప్రకారం, డైమర్ మరియు చిలాస్ ప్రాంతాల్లో నివసించే కొన్ని తెగలు తరతరాలుగా సింధు నది తీరంలో ఇసుకను వడపోస్తూ బంగారాన్ని వెతుకుతున్నారు. ఇది వారి జీవనోపాధికి ఏకైక మార్గం. అయితే, గత రెండు మూడేళ్లలో పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోయింది. ఇప్పుడు నది ఒడ్డున వందలాది యంత్రాలు (Excavators) వెలిశాయి. ఇవి మనుషులు రోజంతా చేసే పనిని కేవలం గంటల్లోనే పూర్తి చేస్తున్నాయి.
ఆర్థిక మార్పులు: నది పొడవునా భూములు ఉన్నవారు లేదా బయటి నుంచి వచ్చే పెట్టుబడిదారులు ఈ యంత్రాలను నియంత్రిస్తున్నారు. స్థానికులు తమ భూములను అద్దెకు ఇవ్వడం లేదా లాభాల్లో వాటా తీసుకోవడం చేస్తున్నారు. యంత్రాలు కొనే సామర్థ్యం లేని పేద గిరిజనులు ఇప్పుడు దినసరి కూలీలుగా మారుతున్నారు.
పర్యావరణ ముప్పు: బంగారం వేట లాభసాటిగా ఉన్నప్పటికీ, పర్యావరణవేత్తలు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. భారీ యంత్రాల నుండి వచ్చే పొగ వల్ల అక్కడి హిమనదులు (Glaciers) కరిగిపోయే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరిస్తున్నారు. కలుషితమైన నది నీరు చేపలు మరియు ఇతర జలచరాల మనుగడపై ప్రభావం చూపుతోంది. ఈ శబ్దాలు మరియు ప్రకంపనలు ఆ ప్రాంతంలోని సహజ ప్రశాంతతను దెబ్బతీస్తున్నాయి.
చట్టబద్ధత లేని తవ్వకాలు: ప్రస్తుతం గిల్గిట్-బాల్టిస్థాన్‌లో నది నుండి బంగారం వెలికితీతను నియంత్రించడానికి ప్రత్యేక చట్టాలు లేవు. ఈ అక్రమ గని తవ్వకాలను క్రమబద్ధీకరించే ప్రయత్నం చేస్తున్నామని ప్రభుత్వం చెబుతున్నప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితి అస్తవ్యస్తంగా ఉంది. తమ సంప్రదాయ కళను కాపాడుకుంటూనే, పర్యావరణానికి హాని కలగకుండా పనులు చేసుకునేలా అనుమతించాలని స్థానిక గిరిజనులు కోరుతున్నారు.