భారతీయ నోట్లపై మహాత్మా గాంధీ చిత్రం తొలగింపునకు సన్నాహాలా? వాస్తవాలు మరియు ప్రక్రియ ఏమిటి?

దేశంలో ఉపాధి హామీ పథకం (MGNREGA) పేరు మార్పు వివాదం ఇంకా సద్దుమణగకముందే, భారతీయ కరెన్సీ నోట్లపై మహాత్మా గాంధీ చిత్రాన్ని మార్చబోతున్నారనే చర్చ కొత్త దుమారాన్ని రేపింది. భారత కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ (CPI) ఎంపీ జాన్ బ్రిట్టాస్ సంచలన వ్యాఖ్యలు చేస్తూ.. కేంద్ర ప్రభుత్వం నోట్లపై గాంధీ చిత్రాన్ని తొలగించి, దేశ వారసత్వానికి సంబంధించిన ఇతర చిహ్నాలను చేర్చే దిశగా అడుగులు వేస్తోందని ఆరోపించారు.

రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) సమాధానం ఏమిటి?

ఇలాంటి వార్తలను రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా గతంలోనే పలుమార్లు ఖండించింది. ప్రస్తుతం నోట్లపై గాంధీ చిత్రాన్ని మార్చే ఆలోచన గానీ, ప్రతిపాదన గానీ తమ వద్ద లేదని స్పష్టం చేసింది. అయితే, ప్రభుత్వ ఉన్నత స్థాయి వర్గాల్లో దీనిపై తొలిదశ చర్చలు ముగిశాయని ఎంపీ బ్రిట్టాస్ పేర్కొనడం రాజకీయంగా ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.

గతంలో వచ్చిన డిమాండ్లు ఏమిటి?

గాంధీ చిత్రం స్థానంలో ఇతర చిత్రాలను చేర్చాలనే డిమాండ్లు ఈనాటివి కావు:

• లక్ష్మీ-గణేశులు: ఆర్థిక శ్రేయస్సుకు చిహ్నంగా లక్ష్మీదేవి, వినాయకుడి బొమ్మలు ఉండాలని అరవింద్ కేజ్రీవాల్, సుబ్రమణ్యస్వామి గతంలో సూచించారు.
• మహనీయులు: డాక్టర్ అంబేద్కర్, ఏపీజే అబ్దుల్ కలాం, సర్దార్ పటేల్ వంటి వారి చిత్రాలను చేర్చాలని వివిధ వర్గాల నుండి డిమాండ్లు వచ్చాయి.
• నేతాజీ: హిందూ మహాసభ వంటి సంస్థలు సుభాష్ చంద్రబోస్ చిత్రాన్ని ముద్రించాలని కోరాయి.

గాంధీ చిత్రాన్ని ఎందుకు మార్చడం లేదు?

భారతదేశ వైవిధ్యతను దృష్టిలో ఉంచుకుని, అందరికీ ఆమోదయోగ్యమైన నాయకుడిగా మహాత్మా గాంధీని 1996లో అధికారికంగా ఎంపిక చేశారు. 2014లో అప్పటి ఆర్థిక మంత్రి అరుణ్ జైట్లీ పార్లమెంటులో మాట్లాడుతూ.. భారతదేశ స్వభావాన్ని, విలువలను ప్రతిబింబించేందుకు గాంధీజీ కంటే మెరుగైన వ్యక్తి లేరని ఆర్బీఐ కమిటీ తేల్చి చెప్పిందని గుర్తుచేశారు.

భారతీయ కరెన్సీ నోట్ల చరిత్ర – ఒక చూపులో