చరిత్ర అంటేనే యుద్ధాలు, రాజ్య విస్తరణ మరియు రాజకీయం. కానీ ఒక రాజు తన జీవనశైలిని మార్చుకుని, అహింస మరియు మానవత్వాన్ని అక్కున చేర్చుకోవడం చరిత్రలో అరుదు. మొఘల్ సామ్రాజ్య చక్రవర్తి అక్బర్ అటువంటి అరుదైన రాజులలో ఒకరు. మాంసాహారమే జీవనశైలిగా ఉన్న ఆ కాలంలో, జైన సన్యాసుల బోధనలకు ప్రభావితమై ఆయన శాకాహారాన్ని స్వీకరించారు.
అక్బర్‌పై జైన సాధువుల ప్రభావం: అక్బర్ ఆస్థాన చరిత్రకారుడు అబుల్ ఫజల్ రాసిన ‘ఐన్-ఎ-అక్బరీ’ ప్రకారం, అక్బర్ జీవితంలో ఇద్దరు జైన సాధువుల ప్రవేశం ఆయన ఆలోచనా ధోరణిని మార్చివేసింది.
- ఆచార్య హరివిజయ సూరి: ఈయన శ్వేతాంబర జైన మతానికి చెందిన 30వ ఆచార్యులు. ఈయన పాండిత్యానికి మెచ్చిన అక్బర్, ఈయనకు ‘జగద్గురు’ అనే బిరుదును ఇచ్చారు.
- ఆచార్య జినచంద్ర సూరి: ఈయన బోధనలు కూడా అక్బర్‌ను ఎంతగానో ప్రభావితం చేశాయి. వీరిద్దరి ప్రవచనాల వల్ల అక్బర్‌కు మాంసాహారంపై విరక్తి కలిగి, తన జీవిత చరమాంకంలో దాదాపు పూర్తిగా శాకాహారిగా మారిపోయారు.
చక్రవర్తి జారీ చేసిన చారిత్రక ఆదేశాలు: జైన ధర్మంపై ఉన్న గౌరవంతో అక్బర్ తన పరిపాలనలో కొన్ని కీలక మార్పులు చేశారు:
- గోవధ నిషేధం: ఈద్ పండుగ రోజున గోవధను నిషేధించారు.
- జంతు హింసపై పరిమితులు: వారంలో కొన్ని రోజులు (ఆయన పుట్టినరోజు అయిన బుధవారం మరియు ఆదివారం) జంతువులను చంపకూడదని ఆదేశించారు.
- వేటపై నిషేధం: అటవీ జంతువుల వేటను మరియు సజీవ జంతువుల విక్రయాన్ని నియంత్రించారు.
మొఘల్ వంటశాలలలో మార్పు: మొఘల్ చరిత్రలో మొదటిసారిగా అక్బర్ హయాంలో ‘జైన పాకశాల’ (Jain Kitchen) ఏర్పాటు చేయబడింది. ఇక్కడ ఉల్లిపాయలు, వెల్లుల్లి లేని స్వచ్ఛమైన శాకాహార భోజనాన్ని తయారు చేసేవారు. ఈ విధానం అక్బర్ తర్వాత జహంగీర్, షాజహాన్ మరియు ఔరంగజేబు కాలంలో కూడా కొంతవరకు కొనసాగింది. అప్పటి రాజరిక వంటశాలల్లో బ్రాహ్మణ మరియు జైన వంటగాళ్లకు ప్రత్యేక స్థానం ఉండేది.