వాషింగ్టన్: గత కొంతకాలంగా వెండి ధరలు బంగారం ధరలకు పోటీగా పెరుగుతున్నాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం వెండి ఎగుమతులపై చైనా విధించిన ఆంక్షలే. చైనా ఏ విధమైన ఆంక్షలు విధించింది? వెండి ధరలు ఇంకా ఎంతవరకు పెరగవచ్చు? అనే వివరాలను ఇప్పుడు చూద్దాం.
గత కొన్ని ఏళ్లుగా బంగారం కంటే వెండి ధరలు వేగంగా పెరుగుతున్నాయి. అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో వెండి సరఫరాపై చైనా నియంత్రణ సాధించడమే దీనికి కారణం. చైనా ఆంక్షల వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా వెండి కొరత ఏర్పడి, ధరలు రికార్డు స్థాయికి చేరుకున్నాయి.
పారిశ్రామిక రంగంలో వెండి ప్రాముఖ్యత: బంగారంతో పోలిస్తే వెండికి ఒక ప్రత్యేకత ఉంది. బంగారం ప్రధానంగా ఆభరణాలకు, పొదుపునకు మాత్రమే ఉపయోగపడుతుంది. కానీ వెండికి పారిశ్రామిక రంగంలో భారీ డిమాండ్ ఉంది. ముఖ్యంగా ‘గ్రీన్ ఎనర్జీ’ (హరిత ఇంధనం) రంగంలో వెండి వినియోగం అత్యంత కీలకం. ఈ తరుణంలో చైనా విధించిన ఆంక్షలు ప్రపంచ దేశాలను కలవరపెడుతున్నాయి.
ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో వెండి ధర ఒక ఔన్స్‌కు 75 నుండి 80 డాలర్ల మధ్య ట్రేడవుతోంది. భారతదేశంలో కూడా కిలో వెండి ధర సుమారు ₹2.81 లక్షల వరకు పెరిగింది.
చైనా ఆధిపత్యం: ప్రపంచవ్యాప్తంగా వెండి సరఫరా గొలుసులో చైనాదే పైచేయి. అంతర్జాతీయ సరఫరాలో దాదాపు 60-70% చైనా నుండే జరుగుతుంది. జనవరి 1 నుండి చైనా కొత్త ఎగుమతి లైసెన్స్ నిబంధనలను అమలు చేయబోతోంది. దీనివల్ల చైనాలోని చిన్న, మధ్యతరహా ఎగుమతిదారులు దెబ్బతింటారు, ఫలితంగా ప్రపంచ మార్కెట్‌కు వెండి సరఫరా మరింత తగ్గి ధరలు పెరిగే ప్రమాదం ఉంది.
ఎలాన్ మాస్క్ హెచ్చరిక: వెండి ధరల పెరుగుదల ప్రపంచ కుబేరుడు ఎలాన్ మాస్క్ దృష్టిని ఆకర్షించింది. వెండి ధరలు ఇంత వేగంగా పెరగడం ఏమాత్రం మంచిది కాదని ఆయన హెచ్చరించారు. టెస్లా (Tesla) వంటి కంపెనీలు తయారు చేసే ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, సోలార్ ప్యానెల్స్ మరియు ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువుల తయారీలో వెండి పాత్ర చాలా కీలకం. ప్రపంచం గ్రీన్ ఎనర్జీ వైపు మళ్లుతున్న సమయంలో వెండి ధరలు పెరగడం తయారీ వ్యయాన్ని భారీగా పెంచుతుంది.
నిరంతర కొరత: గత ఐదేళ్లుగా వెండికి నిరంతరం కొరత ఏర్పడుతోంది. సరఫరా కంటే డిమాండ్ ఎక్కువగా ఉండటమే దీనికి కారణం. ఒకవైపు గనుల నుండి ఉత్పత్తి తగ్గడం, మరోవైపు పారిశ్రామిక అవసరాలు పెరగడం వల్ల ఈ వ్యత్యాసం ఏర్పడింది. ఇప్పుడు చైనా ఆంక్షలు తోడవ్వడంతో పరిస్థితి మరింత గందరగోళంగా మారే అవకాశం ఉంది.