కొన్నేళ్ల క్రితం వరకు మలబద్ధకం (Constipation) అనేది కేవలం 40 ఏళ్లు పైబడిన వారిలో మాత్రమే కనిపించే చిన్న సమస్య. కానీ, నేటి మారుతున్న జీవనశైలి కారణంగా ఈ సమస్య యువతలో, ముఖ్యంగా నగరాల్లో నివసించే వారిలో విపరీతంగా పెరుగుతోంది.
మలబద్ధకానికి ప్రధాన కారణాలు:
నొయిడాలోని ఫోర్టిస్ హాస్పిటల్ గ్యాస్ట్రోఎంటరాలజిస్ట్ డాక్టర్ శివం ఖైలా మరియు యదార్థ్ హాస్పిటల్ నిపుణులు డాక్టర్ నవీన్ కుమార్ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం:
- జీవనశైలి లోపాలు: ఎక్కువ సేపు ఒకే చోట కూర్చుని పని చేయడం, శారీరక శ్రమ లేకపోవడం.
- ఆహారపు అలవాట్లు: పీచు పదార్థం (Fiber) తక్కువగా ఉండే జంక్ ఫుడ్, ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారం తీసుకోవడం.
- నీటి కొరత: శరీరానికి సరిపడా నీరు త్రాగకపోవడం.
- మానసిక ఒత్తిడి: అధిక పని ఒత్తిడి మరియు ఆందోళన కూడా జీర్ణక్రియపై ప్రభావం చూపుతాయి.
- మొబైల్ వ్యసనం: టాయిలెట్‌లో కూడా ఎక్కువ సేపు మొబైల్ ఫోన్ చూడటం వల్ల సహజ సిద్ధమైన విసర్జన ప్రక్రియ దెబ్బతింటోంది.
మహిళల్లో అధికం:
పురుషుల కంటే మహిళల్లో మలబద్ధకం సమస్య 1.5 నుండి 2 రెట్లు ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది. దీనికి కారణాలు:
- హార్మోన్ల మార్పులు మరియు గర్భధారణ.
- ఐరన్ (ఇనుము) మరియు కాల్షియం సప్లిమెంట్లు వాడటం.
- అధిక మానసిక ఒత్తిడి.
లాక్సేటివ్స్ (విరేచనకారి మందులు) వాడకం ప్రమాదకరమా?
మలబద్ధకం కలగగానే చాలామంది డాక్టర్ల సలహా లేకుండా విరేచనకారి మందులను (Laxatives) వాడుతుంటారు. దీనివల్ల కలిగే నష్టాలు:
- అలవాటుగా మారడం: ఇవి వాడకపోతే విసర్జన జరగని పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.
- ఎలక్ట్రోలైట్ అసమతుల్యత: శరీరంలోని లవణాల సమతుల్యత దెబ్బతింటుంది.
- ప్రేగు పనితీరు దెబ్బతినడం: ప్రేగుల్లోని సహజసిద్ధమైన సూక్ష్మజీవుల (Microbiome) వ్యవస్థ మారుతుంది.
మలబద్ధకాన్ని వదిలించుకోవడానికి చిట్కాలు:
- పీచు పదార్థం అధికంగా ఉండే ఆహారం: పండ్లు, కూరగాయలు, తృణధాన్యాలు మరియు పప్పు దినుసులను డైట్‌లో భాగం చేసుకోండి.
- శారీరక శ్రమ: ప్రతి 20 నిమిషాలకు ఒకసారి లేచి నడవండి. యోగా, వాకింగ్ మరియు పొత్తికడుపు వ్యాయామాలు (Core exercises) జీర్ణక్రియకు మేలు చేస్తాయి.
- నీరు సమృద్ధిగా త్రాగాలి: రోజుకు కనీసం 3-4 లీటర్ల నీరు త్రాగడం అలవాటు చేసుకోండి.
- సమయం కేటాయించండి: విసర్జన కోసం ఉదయాన్నే నిర్ణీత సమయాన్ని కేటాయించండి. టాయిలెట్‌లో మొబైల్ ఫోన్ వాడటం మానుకోండి.
- నిద్ర: రోజుకు 7-8 గంటల ప్రశాంతమైన నిద్ర జీర్ణ వ్యవస్థను క్రమబద్ధీకరిస్తుంది.
ముగింపు: మలబద్ధకం అనేది నిర్లక్ష్యం చేయకూడని సమస్య. ఇది దీర్ఘకాలికంగా కొనసాగితే పైల్స్ (Piles), ఫిషర్ వంటి తీవ్రమైన సమస్యలకు దారి తీస్తుంది. కేవలం ఆహారపు అలవాట్లు, జీవనశైలి మార్చుకోవడం ద్వారానే ఈ సమస్య నుండి బయటపడవచ్చు.