సాధారణంగా ఎవరికైనా గుండెపోటు వస్తే అది అకస్మాత్తుగా జరిగిందని అందరూ అనుకుంటారు. కానీ మెడికల్ సైన్స్ దీనిని అంగీకరించదు. చాలా సందర్భాలలో గుండెపోటు అనేది శరీరంలో నెమ్మదిగా జరిగే మార్పుల ఫలితమే. నేటి ఒత్తిడితో కూడిన జీవనశైలి, తప్పుడు ఆహారపు అలవాట్లు, నిద్రలేమి, మధుమేహం మరియు అధిక రక్తపోటు వంటివి గుండె ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బతీస్తాయి. గుండె నాళాల్లో బ్లాక్స్ (అడ్డంకులు) ఏర్పడి రక్త ప్రవాహం ఆగిపోయినప్పుడు గుండెపోటు వస్తుంది. శరీరమిచ్చే సంకేతాలను సకాలంలో గుర్తిస్తే ప్రాణాపాయం నుండి తప్పించుకోవచ్చు.
గుండెపోటుకు ముందు కనిపించే 7 ముఖ్యమైన సంకేతాలు:
1. ఛాతీలో నొప్పి లేదా బరువుగా అనిపించడం: ఛాతీలో ఒత్తిడి, మంట లేదా ఏదో బరువు పెట్టినట్లు అనిపించడం ప్రాథమిక సంకేతం. ఈ నొప్పి కొన్ని నిమిషాల పాటు ఉండి మళ్ళీ రావచ్చు. చాలామంది దీనిని గ్యాస్ సమస్య (Acidity) అని తప్పుగా అనుకుంటారు, కానీ ఇది ప్రమాదకరం కావచ్చు.
2. శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది: కొంచెం దూరం నడిచినా, మెట్లు ఎక్కినా లేదా విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నప్పుడు కూడా అకస్మాత్తుగా ఆయాసం రావడం గుండె బలహీనతకు లక్షణం. గుండె రక్తాన్ని సరిగ్గా పంప్ చేయలేనప్పుడు శరీరానికి తగినంత ఆక్సిజన్ అందక ఇలా జరుగుతుంది.
3. విపరీతమైన అలసట: ఎక్కువ పని చేయకపోయినా అలసటగా అనిపించడం, ఉదయం లేవగానే శరీరం బరువుగా ఉండటం, రోజువారీ పనులపై ఆసక్తి లేకపోవడం వంటివి కనిపిస్తే అప్రమత్తం కావాలి. ముఖ్యంగా మహిళల్లో గుండెపోటుకు ముందు ఈ లక్షణం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
4. చేయి, మెడ మరియు వెన్నునొప్పి: గుండెకు సంబంధించిన నొప్పి కేవలం ఛాతీకే పరిమితం కాదు. ఈ నొప్పి ఎడమ చేయి, మెడ, దవడ, భుజం మరియు వెనుక భాగం వరకు పాకవచ్చు. తరచుగా ఇలా జరుగుతుంటే డాక్టరును సంప్రదించాలి.
5. చెమటలు పట్టడం మరియు ఆందోళన: ఎటువంటి శ్రమ లేకుండానే అకస్మాత్తుగా విపరీతంగా చెమటలు పట్టడం, కంగారుగా అనిపించడం లేదా ఏదో తెలియని భయం కలగడం గుండెపోటుకు సంకేతాలు కావచ్చు.
6. కళ్లు తిరగడం (Dizziness): గుండెలో రక్త ప్రవాహం తగ్గడం వల్ల మెదడుకు అందాల్సిన ఆక్సిజన్ తగ్గుతుంది. దీనివల్ల కళ్లు తిరగడం, తల తిరగడం, వాంతులు అవ్వడం వంటివి జరుగుతాయి. చాలామంది దీనిని ఫుడ్ పాయిజనింగ్ అని భ్రమపడతారు.
7. నిద్రలో అసౌకర్యం: రాత్రిపూట అకస్మాత్తుగా భయంతో నిద్రలేవడం, పడుకున్నప్పుడు శ్వాస తీసుకోవడం కష్టమవ్వడం వంటివి గుండె సంబంధిత సమస్యలను సూచిస్తాయి.
ఎప్పుడు డాక్టరును సంప్రదించాలి?
ఒకవేళ ఛాతీ నొప్పి 10-15 నిమిషాల కంటే ఎక్కువ సేపు ఉన్నా, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది కలిగినా, నొప్పి చేయి లేదా దవడ వరకు పాకుతున్నా ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే దగ్గరలోని ఆసుపత్రికి వెళ్లాలి. ఇసిజి (ECG), ఎకో (ECHO) వంటి పరీక్షల ద్వారా పరిస్థితిని ముందే గుర్తించవచ్చు.
గుండెను ఆరోగ్యంగా ఉంచుకునే మార్గాలు:
- రోజుకు కనీసం 30 నిమిషాల పాటు నడక లేదా వ్యాయామం చేయండి.
- ఉప్పు, నూనెలో వేయించిన పదార్థాలు మరియు ప్రాసెస్డ్ ఫుడ్ తగ్గించండి.
- ధూమపానం, మద్యం వంటి అలవాట్లకు దూరంగా ఉండండి.
- రక్తపోటు (BP), షుగర్ మరియు కొలెస్ట్రాల్‌ను క్రమం తప్పకుండా పరీక్షించుకోండి.
- ఒత్తిడిని తగ్గించుకోవడానికి యోగా మరియు ధ్యానం (Meditation) చేయండి.