భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధనా సంస్థ (ISRO), తన అత్యంత శక్తివంతమైన LVM3-M6 (బాహుబలి) రాకెట్ ద్వారా ‘బ్లూబర్డ్ బ్లాక్-2’ (BlueBird Block-2) అనే భారీ ఉపగ్రహాన్ని డిసెంబర్ 24న విజయవంతంగా కక్ష్యలోకి ప్రవేశపెట్టింది. అమెరికాకు చెందిన ‘AST స్పేస్‌మొబైల్’ సంస్థతో కుదుర్చుకున్న వాణిజ్య ఒప్పందంలో భాగంగా ఈ ప్రయోగం జరిగింది.
బ్లూబర్డ్ బ్లాక్-2 ప్రత్యేకతలు ఏమిటి?
ఈ ఉపగ్రహం కేవలం ఒక యంత్రం మాత్రమే కాదు, ఇది అంతరిక్షంలో ఉండే ఒక ‘మొబైల్ టవర్’.
- నేరుగా మొబైల్‌కే సిగ్నల్: సాధారణంగా మొబైల్ సిగ్నల్స్ కోసం భూమిపై టవర్లు లేదా భూగర్భ కేబుల్స్ అవసరం. కానీ ఈ సాంకేతికత ద్వారా 4G మరియు 5G నెట్‌వర్క్ నేరుగా శాటిలైట్ నుండి మీ మొబైల్‌కు అందుతుంది. దీనినే ‘డైరెక్ట్ టు మొబైల్’ (Direct-to-Mobile) సాంకేతికత అంటారు.
- భారీ పరిమాణం: ఈ ఉపగ్రహం బరువు సుమారు 6,100 కిలోలు. దీనికి అమర్చిన యాంటెన్నా వైశాల్యం 223 చదరపు మీటర్లు. భూమికి దగ్గరగా ఉండే కక్ష్యలో (LEO) ఉన్న అతిపెద్ద వాణిజ్య కమ్యూనికేషన్ ఉపగ్రహం ఇదే.
- నెట్‌వర్క్ లేని చోట కూడా: దట్టమైన అడవులు, కొండ ప్రాంతాలు మరియు మారుమూల గ్రామాల్లో ఎక్కడైతే టవర్లు నిర్మించడం సాధ్యం కాదో, అక్కడ కూడా ఇకపై మొబైల్ సిగ్నల్స్ అందుతాయి.
భారతదేశానికి కలిగే లాభాలు:
- ఆర్ధిక వృద్ధి: విదేశీ ఉపగ్రహాలను తక్కువ ఖర్చుతో, నమ్మకమైన రాకెట్ల ద్వారా కక్ష్యలోకి పంపడం ద్వారా ఇస్రో భారీగా ఆదాయాన్ని ఆర్జిస్తోంది. దీని కోసం ఇస్రో ‘న్యూస్పేస్ ఇండియా లిమిటెడ్’ (NSIL) అనే వాణిజ్య విభాగాన్ని ఏర్పాటు చేసింది.
- డిజిటల్ విభజన తొలగింపు: నగరాల్లో నెట్‌వర్క్ బాగున్నా, గ్రామాల్లో ఇప్పటికీ సమస్యలు ఉన్నాయి. ఈ ఉపగ్రహ ఆధారిత బ్రాడ్‌బ్యాండ్ ద్వారా విద్య, వైద్యం మరియు ఆర్థిక సేవలు దేశంలోని ప్రతి ఒక్కరికీ సమానంగా అందుతాయి.
తదుపరి దశ ఏమిటి?
ప్రస్తుతానికి ఉపగ్రహం విజయవంతంగా కక్ష్యలోకి చేరింది. రాబోయే కొద్ది రోజుల్లో దీని యాంటెన్నాను విప్పడం (Deployment), సిగ్నల్ పరీక్షలు నిర్వహించడం వంటి పనులు జరుగుతాయి. ఇవి విజయవంతమైతే, ప్రపంచవ్యాప్తంగా నెట్‌వర్క్ లేని ప్రాంతం అంటూ ఏదీ ఉండదు.