భారతదేశంలో మరణం తర్వాత చేసే అంత్యక్రియలకు ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉంది. మరణించిన వ్యక్తి ఆత్మకు శాంతి కలగాలని, తదుపరి ప్రయాణం ప్రశాంతంగా సాగాలని మన పెద్దలు కొన్ని ఆచారాలను ఏర్పరిచారు.
- పగలు మాత్రమే దహన సంస్కారాలు ఎందుకు చేయాలి?
అన్ని అంత్యక్రియలు పగటిపూట మాత్రమే చేయాలని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. దీని వెనుక ఆధ్యాత్మిక మరియు శాస్త్రీయ కారణాలు ఉన్నాయి:
ఆధ్యాత్మిక కారణం: రాత్రి సమయం ప్రతికూల శక్తుల (దుష్ట శక్తులు) ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుంది. మరణించిన వ్యక్తి శరీరం ఖాళీగా ఉండటం వల్ల, ఇతరుల ఆత్మలు లేదా ప్రతికూల శక్తులు ఆ శరీరంలోకి ప్రవేశించే అవకాశం ఉందని నమ్ముతారు. అందుకే సూర్యరశ్మి ఉన్నప్పుడే దహనం చేస్తారు.
శాస్త్రీయ కారణం: మరణించిన శరీరం నుండి వెలువడే బ్యాక్టీరియా మరియు సూక్ష్మక్రిములు రాత్రిపూట గాలిలో త్వరగా వ్యాపిస్తాయి. సూర్యరశ్మిలోని అతినీలలోహిత కిరణాలు (UV rays) ఈ క్రిములను కొంతవరకు అరికడతాయి.
- ముక్కులో దూది ఎందుకు పెడతారు?
మనిషి మరణించిన తర్వాత శరీరం బ్యాక్టీరియాకు నిలయంగా మారుతుంది. శరీరం లోపల కుళ్ళిపోయే ప్రక్రియ మొదలై వాయువులు విడుదలవుతాయి. ముక్కు రంధ్రాల ద్వారా సూక్ష్మక్రిములు బయటకు రాకుండా, అలాగే బయట ఉన్న క్రిములు లోపలికి వెళ్ళకుండా ఉండటానికి దూదిని ఉపయోగిస్తారు. - ఇంటి వద్ద దీపం వెలిగించడం:
ప్రాణశక్తి శరీరాన్ని వదిలి వెళ్ళిన తర్వాత, ఆ పరిసరాల్లో ఆధ్యాత్మిక తరంగాలు తిరుగుతూ ఉంటాయి. ఇవి ఇతరులపై ప్రభావం చూపకుండా ఉండటానికి దీపాన్ని వెలిగిస్తారు. ఈ దీపాన్ని దక్షిణం వైపు (యమధర్మరాజు దిశ) ముఖం చేసి ఉంచాలి. ఆ తరంగాలు ఇతరులకు ఇబ్బంది కలిగించకుండా దీపపు జ్యోతిలోకి వెళ్లాలని ప్రార్థిస్తారు. - వెదురు కర్రల పాడె ఎందుకు?
వెదురుకు ఒక ప్రత్యేకమైన ధ్వని తరంగాలను వెలువరించే శక్తి ఉంటుంది. మృతదేహాన్ని వెదురు పాడెపై ఉంచినప్పుడు, ఆ వెదురు నుండి వచ్చే తరంగాలు శరీరానికి ఒక రక్షణ కవచంలా పనిచేసి, ప్రతికూల శక్తుల నుండి కాపాడతాయని నమ్మకం. - కాళ్ళ వేళ్లను కలిపి కట్టడం:
దహన సంస్కారాలకు ముందు మృతదేహాన్ని నేలపై పడుకోబెట్టి, రెండు కాళ్ళ బొటనవేళ్లను కలిపి కడతారు. ఇది శరీరంలోని కుడి మరియు ఎడమ వైపులా ఉండే శక్తి తరంగాలను ఏకం చేసి, ఆ శక్తి శరీరం చుట్టూ తిరిగేలా చేయడానికి సహాయపడుతుంది. - మట్టి కుండ (కుంభం):
శరీరం చుట్టూ ఉన్న శక్తిని ఒకచోట కేంద్రీకరించడానికి మట్టి పాత్రలు బాగా పనిచేస్తాయి. అందుకే దహన సంస్కారాల్లో మట్టి కుండను ఉపయోగిస్తారు. మట్టి పాత్ర నుండి వెలువడే తరంగాలు ప్రతికూల ప్రభావాలను తగ్గించడానికి తోడ్పడతాయి.