భారతదేశంపై యుద్ధం ప్రకటించిన ఒక దేశానికి చెందిన వ్యక్తిని, అది కూడా తన దేశంలో రెండుసార్లు ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఖూనీ చేసిన వ్యక్తిని భారత గణతంత్ర దినోత్సవానికి ముఖ్య అతిథిగా పిలిచారంటే నమ్మగలరా? ఇది అక్షరాలా నిజం. 71 ఏళ్ల క్రితం, అంటే 1955లో జరిగిన గణతంత్ర దినోత్సవ వేడుకలకు అప్పటి ప్రధాని నెహ్రూ ప్రభుత్వం పాకిస్థాన్ గవర్నర్ జనరల్ మలిక్ గులాం మహమ్మద్‌ను ముఖ్య అతిథిగా ఆహ్వానించింది.
ఎవరీ మలిక్ గులాం మహమ్మద్? అలీఘర్ ముస్లిం యూనివర్సిటీలో చదువుకున్న ఇతను బ్రిటిష్ ప్రభుత్వంలో చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్‌గా పనిచేశాడు. దేశ విభజనకు ముందు భారత రైల్వే అకౌంట్స్ సర్వీస్‌లో, హైదరాబాద్ నిజాంకు ఆర్థిక సలహాదారుగా కూడా ఉన్నాడు. 1947 తర్వాత పాకిస్థాన్ మొదటి ఆర్థిక మంత్రి అయ్యాడు. 1951లో లియాఖత్ అలీ ఖాన్ హత్య తర్వాత గవర్నర్ జనరల్ పదవిని చేపట్టాడు.
కుట్రలు మరియు తిరుగుబాట్లు: మలిక్ గులాం మహమ్మద్ పాకిస్థాన్‌లో రెండుసార్లు అధికార మార్పిడి (Coup) చేశాడు.
- 1953లో ప్రధాని ఖ్వాజా నజీముద్దీన్ ప్రభుత్వాన్ని బర్తరఫ్ చేశాడు.
- 1954లో తన అధికారాలను తగ్గించాలని చూసిన రాజ్యాంగ సభనే రద్దు చేశాడు. ఈ పనుల్లో అతనికి జనరల్ అయూబ్ ఖాన్ పూర్తి సహకారం అందించాడు (ఇదే అయూబ్ ఖాన్ 1965లో భారత్‌పై యుద్ధం ప్రకటించాడు). జమ్మూ కాశ్మీర్‌పై నిరంతరం కుట్రలు పన్నే వ్యక్తి 1955లో భారత్ గౌరవ అతిథిగా రాజ్‌పథ్‌లో కూర్చోవడం ఒక విచిత్రమైన చారిత్రక పరిణామం.
1955 గణతంత్ర దినోత్సవంతో మారిన సంప్రదాయాలు:
1955 వేడుకలు భారత చరిత్రలో ఒక మైలురాయి. అప్పటి నుండే నేటి ఆధునిక పరేడ్ సంప్రదాయాలు మొదలయ్యాయి:
- శాశ్వత వేదిక (రాజ్‌పథ్): 1950 నుండి 1954 వరకు పరేడ్ ఇర్విన్ యాంఫీథియేటర్ (నేటి మేజర్ ధ్యాన్ చంద్ స్టేడియం), ఎర్రకోట లేదా రామ్ లీలా మైదానాల్లో జరిగేది. 1955లో మొదటిసారిగా రాజ్‌పథ్ (నేటి కర్తవ్య పథ్) వేదికగా మారింది. అప్పటి నుండి అది శాశ్వత వేదికైపోయింది.
- సైనిక శక్తి ప్రదర్శన: 1950లో పరేడ్ చాలా చిన్నదిగా ఉండేది. కానీ 1955 నుండి ముగ్గురు దళాధిపతుల నేతృత్వంలో సైనిక బలగాల ప్రదర్శన, వాయుసేన ఫ్లైపాస్ట్ వంటివి అట్టహాసంగా మొదలయ్యాయి.
- సాంస్కృతిక శకటాలు: ప్రారంభంలో పరేడ్ కేవలం సైనిక విన్యాసాలకే పరిమితం. 1955 నుండే వివిధ రాష్ట్రాల సంస్కృతిని ప్రతిబింబించే శకటాలను (Tableaux) చేర్చడం ప్రారంభించారు.