డొనాల్డ్ ట్రంప్ అమెరికా అధ్యక్షుడిగా బాధ్యతలు చేపట్టినప్పటి నుండి, ప్రపంచ దేశాలన్నీ ఆయనకు లొంగిపోతాయని అందరూ భావించారు. కానీ, ప్రస్తుత క్షేత్రస్థాయి పరిస్థితులు ట్రంప్ ఊహించని దిశలో సాగుతున్నాయి.
మెక్సికో నుండి ఐరోపా వరకు అనేక దేశాలు ట్రంప్ బెదిరింపులకు భయపడకుండా, తమ సార్వభౌమాధికారాన్ని కాపాడుకోవడానికి ధైర్యంగా నిర్ణయాలు తీసుకుంటున్నాయి. ముఖ్యంగా, మెక్సికో తన పొరుగు దేశమైన క్యూబాకు చమురు సరఫరాను కొనసాగించడం ద్వారా, అమెరికా ఆర్థిక ఆంక్షలను ఏమాత్రం లెక్కచేయడం లేదని నిరూపించింది. ట్రంప్ తన అధికారాన్ని ఉపయోగించి ఇతర దేశాలను అణచివేయాలని చూసినా, ప్రపంచ దేశాలు ఇప్పుడు ఆయనకు గట్టిగా బదులివ్వడం మొదలుపెట్టాయి.
ఐరోపా ఎదురుదాడి: గ్రీన్‌ల్యాండ్ వ్యవహారం
ఐరోపా విషయానికి వస్తే, గ్రీన్‌ల్యాండ్ అంశం ఒక పెద్ద రాజకీయ చదరంగంగా మారింది. గ్రీన్‌ల్యాండ్‌ను కొనుగోలు చేయాలనుకుంటున్న ట్రంప్ ఆశలకు అడ్డుకట్ట వేస్తూ, డెన్మార్క్ తన సైనిక దళాలను అక్కడ మోహరించడం ప్రారంభించింది. దీనికి ఫ్రాన్స్, స్వీడన్, నార్వే వంటి దేశాలు కూడా మద్దతు ప్రకటించాయి. ఇంతకాలం అమెరికా రక్షణ ఛత్రం కింద ఉన్న ఐరోపా, ఇప్పుడు తమకు అమెరికా నుండే ముప్పు ఉందని గ్రహించింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత అమెరికాపై ఆధారపడ్డ దేశాలు, ఇప్పుడు తమ సైనిక శక్తిని స్వయంగా పెంచుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
వ్యాపార ధోరణి vs దౌత్యం
ట్రంప్ విధానం చాలా వింతగా ఉంటుంది; ఆయన దేనినైనా వ్యాపార కోణంలోనే చూస్తారు. ఉక్రెయిన్ యుద్ధాన్ని ముగించడం ద్వారా అక్కడ ఉన్న ఖనిజ సంపదను దక్కించుకోవాలని ఆయన చూస్తున్నారు. అదే సమయంలో, ఐరోపా దేశాలు తమ రక్షణ కోసం వారి జీడీపీలో 5 శాతాన్ని సైన్యం కోసం ఖర్చు చేయాలని నిబంధన విధిస్తున్నారు. ఇది దేశాల మధ్య స్నేహపూర్వక సంబంధం కంటే, ఒక ‘ధన మార్పిడి ఒప్పందం’ (Transactional Deal) లాగా కనిపిస్తోంది.
భారత విదేశాంగ విధానం – ఒక మార్గదర్శి
ఈ ప్రపంచ గందరగోళాల మధ్య, భారత విదేశాంగ విధానం అత్యంత పరిణితి చెందినదిగా కనిపిస్తోంది. ఐరోపా సమస్యలే ప్రపంచ సమస్యలనే కాలం చెల్లిపోయిందని మన విదేశాంగ మంత్రి జైశంకర్ గారు ముందే హెచ్చరించారు. నేడు ఐరోపా తన రక్షణ కోసం భారత్ వైపు చూసే పరిస్థితి వచ్చింది. రష్యా మరియు అమెరికా వంటి అగ్రరాజ్యాలతో సమాన దూరాన్ని పాటిస్తూ (Multi-alignment), సొంత నిర్ణయాలు తీసుకుంటున్న భారత్ రాజతంత్రం నేటి అనిశ్చిత ప్రపంచంలో అత్యంత సరైనదిగా నిరూపితమవుతోంది.
ట్రంప్ నాటకాలు మరియు ప్రపంచ తిరుగుబాటు
మెక్సికో క్యూబాకు చమురు సరఫరా చేయడాన్ని మొదట వ్యతిరేకించిన ట్రంప్, ఆ తర్వాత తానే అనుమతి ఇచ్చినట్లు ఒక ప్రకటన విడుదల చేశారు. ఎవరూ ఆయనను అనుమతి కోరకపోయినా, తన గౌరవాన్ని కాపాడుకోవడానికి ఆయన ఇటువంటి నాటకాలు ఆడుతున్నారు. 90వ దశకంలో అమెరికా బెదిరిస్తే దేశాలు లొంగిపోయేవి, కానీ 2026 నాటి ప్రపంచ దేశాలు బెదిరిస్తే ఎదురుదాడి చేసే స్థాయిలో ఉన్నాయి.
ముగింపుగా, ట్రంప్ అనుకున్నట్లుగా ప్రపంచం ఏకధ్రువ అధికారం (Unipolar Power) కింద ఉండటానికి సిద్ధంగా లేదు. పాత కూటములు విచ్ఛిన్నమై, కొత్త అధికార కేంద్రాలు ఏర్పడుతున్న ఈ తరుణంలో, ట్రంప్ మొండి విధానాలు అమెరికానే ఒంటరి చేసినా ఆశ్చర్యపోనక్కర్లేదు.