టెహ్రాన్: ఇరాన్లో ప్రస్తుతం అంతర్గత అల్లర్లు చెలరేగుతున్నాయి. ఇదే సమయంలో అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకుంటున్నాయి. అమెరికా ఎప్పుడైనా దాడి చేయవచ్చని వార్తలు వస్తున్న తరుణంలో, ఇరాన్ తలచుకుంటే ప్రపంచ దేశాలన్నింటినీ ఇబ్బందుల్లోకి నెట్టగలదని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. దానికి కారణం ఇరాన్ ఆధీనంలో ఉన్న ‘హార్ముజ్ జలసంధి’ (Strait of Hormuz).
ఇరాన్ – అమెరికా వైరం:
ఇరాన్లో పెరుగుతున్న నిత్యావసర ధరలపై ప్రజలు తిరుగుబాటు చేస్తున్నారు. ఇప్పటికే ఈ ఘర్షణల్లో సుమారు 2,000 మంది చనిపోయినట్లు, వేలమంది అరెస్టయినట్లు సమాచారం. ఈ క్రమంలో ట్రంప్ స్పందిస్తూ.. నిరసనకారులపై హింసను ఆపాలని, లేదంటే అమెరికా జోక్యం చేసుకుంటుందని హెచ్చరించారు. దీని వెనుక అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ హస్తం ఉందని ఇరాన్ ఆరోపిస్తోంది.
సైనిక బలం సరిపోదు.. కానీ:
అమెరికా సైనిక శక్తి ప్రపంచంలోనే మొదటి స్థానంలో ఉంది. ఇరాన్ 16వ స్థానంలో ఉంది. సాంకేతికత, వైమానిక దళం పరంగా ఇరాన్ అమెరికాతో తలపడి గెలవలేదు. కానీ, ఇరాన్ వద్ద ఉన్న అతిపెద్ద ఆయుధం ఆ దేశ భౌగోళిక ప్రాంతం.
హార్ముజ్ జలసంధి ప్రాముఖ్యత:
హార్ముజ్ జలసంధి అనేది ఇరాన్ మరియు ఒమన్ మధ్య ఉన్న కేవలం 34 కిలోమీటర్ల వెడల్పు ఉన్న ఒక సముద్ర మార్గం.
- చమురు రవాణా: ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరిగే మొత్తం చమురు వ్యాపారంలో 25 శాతం ఈ మార్గం ద్వారానే జరుగుతుంది. రోజుకు సుమారు 20 మిలియన్ బ్యారెళ్ల ముడి చమురు ఇక్కడి నుండే వెళ్తుంది.
- ఆసియా దేశాలపై ప్రభావం: భారత్, చైనా వంటి ఆసియా దేశాలకు అవసరమైన చమురులో 83 శాతం ఈ మార్గం ద్వారానే వస్తుంది.
- ముఖ్య దేశాల ఆదాయం: సౌదీ అరేబియా, ఇరాక్, కువైట్, యూఏఈ, ఖతార్ వంటి దేశాల ఎగుమతులు ఈ దారిపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి.
ఇరాన్ ఈ దారిని మూసివేస్తే ఏమవుతుంది?
ఒకవేళ అమెరికా దాడికి ప్రతికారంగా ఇరాన్ ఈ హార్ముజ్ జలసంధిని మూసివేస్తే:
- పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు: ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు కొరత ఏర్పడి ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతాయి. ఇది అన్ని వస్తువుల ధరల పెరుగుదలకు (ద్రవ్యోల్బణం) దారితీస్తుంది.
- ఆర్థిక మాంద్యం: భారత్, చైనా వంటి దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు తీవ్రంగా దెబ్బతింటాయి.
- అరబ్ దేశాల ఆగ్రహం: సౌదీ, కతార్ వంటి దేశాల ఆదాయం ఆగిపోవడంతో, అవి కూడా అమెరికాపై ఒత్తిడి తెచ్చే అవకాశం ఉంది.
ముగింపు: ఇరాన్లో శాంతి నెలకొనడం కేవలం ఆ దేశానికే కాదు, మొత్తం ప్రపంచానికి అవసరం. ఇరాన్పై దాడి జరిగితే అది కేవలం రెండు దేశాల మధ్య యుద్ధంలా కాకుండా, ప్రపంచ ఆర్థిక విపత్తుగా మారే ప్రమాదం ఉంది.
