నేటి సమాజంలో పెరుగుతున్న లివ్-ఇన్ రిలేషన్‌షిప్‌ల ధోరణిపై మద్రాస్ హైకోర్టు ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. దీనిని భారతీయ సమాజానికి ఒక ‘సాంస్కృతిక విఘాతం’ (Cultural Shock) గా అభివర్ణించిన కోర్టు, ఇలాంటి బంధాల్లో ఉండే మహిళలకు ‘భార్య’ హోదా కల్పించి చట్టపరమైన రక్షణ కల్పించాలని పేర్కొంది.
కోర్టు ఏమని పేర్కొంది? జస్టిస్ ఎస్. శ్రీమతి తన తీర్పులో ఇలా అన్నారు: “లివ్-ఇన్ రిలేషన్‌షిప్‌లు భారతీయ సమాజానికి ఒక సాంస్కృతిక విఘాతం, కానీ ఇవి ఇప్పుడు ప్రతిచోటా విస్తృతంగా జరుగుతున్నాయి. యువతులు తాము ఆధునికులం (Modern) అని భావించి సహజీవనం చేయడానికి నిర్ణయించుకుంటున్నారు. కానీ కొంతకాలం తర్వాత, ఈ బంధం పెళ్లిలాగా ఎటువంటి సామాజిక భద్రతను ఇవ్వడం లేదని వారు గ్రహిస్తున్నారు.”
మహిళలకు భార్య హోదా: లివ్-ఇన్ రిలేషన్‌షిప్‌లో ఉన్న మహిళలకు భార్యగా గుర్తింపునిచ్చి వారికి హక్కులు కల్పించాలని జడ్జి అభిప్రాయపడ్డారు. దీనివల్ల బంధం కష్టాల్లో ఉన్నప్పుడు కూడా మహిళలకు చట్టపరమైన రక్షణ లభిస్తుందని చెప్పారు. మహిళల్లో ఒక వర్గం ఈ విధానంలోని బలహీనతలకు బలవుతున్నారని, దీనివల్ల వారు తీవ్రమైన మానసిక వేదనకు (Trauma) గురవుతున్నారని ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.
కేసు నేపథ్యం: పెళ్లి చేసుకుంటానని నమ్మించి మోసం చేశాడన్న ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న ఒక వ్యక్తి ముందస్తు బెయిల్ పిటిషన్‌ను విచారిస్తూ కోర్టు ఈ వ్యాఖ్యలు చేసింది. విచారణలో ఆ వ్యక్తి సదరు మహిళ ‘చరిత్ర మంచిది కాదు’ అందుకే వదిలేశానని వాదించాడు. దీనిపై స్పందించిన జడ్జి, “పురుషులు తాము ఆధునికులం అని చెప్పుకుంటూనే, సహజీవనం చేసే మహిళల క్యారెక్టర్‌ను ప్రశ్నించడం సరికాదు” అని మందలించారు. పెళ్లి సాధ్యం కానప్పుడు, పురుషులు చట్టపరమైన కఠిన చర్యలను ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుందని హెచ్చరించారు.
ప్రస్తుతం మహిళలకు భారతీయ న్యాయ సంహిత (BNS) సెక్షన్ 69 (పెళ్లి చేసుకుంటానని మోసం చేసి శారీరక సంబంధం పెట్టుకోవడం) కింద రక్షణ లభిస్తుందని, దీని ప్రకారం దోషులు శిక్షకు అర్హులని కోర్టు గుర్తు చేసింది.