ప్రపంచవ్యాప్తంగా అమెరికా డాలర్ అత్యంత శక్తివంతమైన కరెన్సీగా కొనసాగుతోంది. దీనికి ప్రధాన కారణం.. ముడి చమురు (Crude Oil) వంటి కీలక వస్తువులను కొనుగోలు చేయడానికి దేశాలన్నీ డాలర్లనే చెల్లించాల్సి రావడం. అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో డాలర్‌పై ఉన్న ఈ ఆధారపడటం వల్లే అమెరికా ప్రపంచ దేశాలపై ఆధిపత్యం చెలాయిస్తోంది.
అయితే, ఇప్పుడు చాలా దేశాలు డాలర్ ఆధిపత్యాన్ని తగ్గించే దిశగా అడుగులు వేస్తున్నాయి. చైనా ఇప్పటికే భారీగా బంగారాన్ని కొనుగోలు చేస్తూ డాలర్ విలువను తగ్గించే ప్రయత్నం చేస్తోంది. ఇదే క్రమంలో భారత్ కూడా డాలర్‌పై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించాలని నిర్ణయించుకుంది.
బ్రిక్స్ (BRICS) దేశాల డిజిటల్ కరెన్సీల అనుసంధానం: బ్రిక్స్ కూటమిలోని దేశాల (బ్రెజిల్, రష్యా, ఇండియా, చైనా, దక్షిణాఫ్రికా మరియు యూఏఈ) డిజిటల్ కరెన్సీలను (Central Bank Digital Currencies – CBDC) పరస్పరం అనుసంధానం చేయాలని ఆర్‌బీఐ ప్రతిపాదించింది. దీనివల్ల ఈ దేశాల మధ్య వాణిజ్యం, పర్యాటక రంగ లావాదేవీలు డాలర్ అవసరం లేకుండానే సులభంగా జరుగుతాయని ఆర్‌బీఐ తెలిపింది.
నేపథ్యం: అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ భారత్, చైనా వంటి దేశాలపై ‘వాణిజ్య యుద్ధం’ (Trade War) ప్రకటించారు. భారతీయ ఉత్పత్తులపై 50 శాతం వరకు దిగుమతి సుంకాలను (Taxes) విధించారు. ఈ నేపథ్యంలో, ట్రంప్ పన్ను విధానాల నుండి తప్పించుకోవడానికి బ్రిక్స్ దేశాల మధ్య సొంత డిజిటల్ కరెన్సీల ద్వారా వాణిజ్యం సాగించడం చాలా అవసరమని భారత్ భావిస్తోంది.
ముగింపు: ఈ ఏడాది భారత్ అధ్యక్షతన జరగనున్న బ్రిక్స్ ఉచ్ఛస్థాయి సమావేశం (Summit) లో దీనిపై కీలక నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం ఉంది. డాలర్ లేని ప్రపంచ వాణిజ్యానికి పునాది వేయాలన్న ఆర్‌బీఐ ఆలోచన అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అత్యంత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.