తూర్పు ఐరోపాలో రష్యాను కట్టడి చేసేందుకు గ్రీన్‌లాండ్‌ను అమెరికా ఆధీనంలోకి తీసుకోవాలని ట్రంప్ బహిరంగంగానే ప్రకటిస్తున్నారు. కెనడా, వెనిజులా ప్రాంతాలను కూడా అమెరికా భూభాగాలుగా ఆయన అభివర్ణిస్తున్నారు. ఈ క్రమంలో హిందూ మహాసముద్రంలోని డియాగో గార్సియా (Diego Garcia) ద్వీపంపై ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలు కలకలం రేపుతున్నాయి.
వివాదం ఏమిటి?
బ్రిటన్ తన ఆధీనంలోని చాగోస్ దీవుల (డియాగో గార్సియా దీనిలో భాగం) సార్వభౌమాధికారాన్ని మారిషస్‌కు అప్పగించే ప్రణాళికను ట్రంప్ తీవ్రంగా విమర్శించారు. తన సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫారమ్ ‘ట్రూత్’లో దీనిని “పెద్ద మూర్ఖత్వం” మరియు “బలహీనత”గా అభివర్ణించారు.
- ట్రంప్ వాదన: అమెరికాకు అత్యంత కీలకమైన సైనిక స్థావరం ఉన్న డియాగో గార్సియాను మారిషస్‌కు అప్పగించడం వల్ల చైనా, రష్యాలు లాభపడతాయని ఆయన ఆరోపించారు.
- జాతీయ భద్రత: యూకే చేస్తున్న ఈ పని వల్ల అమెరికా భద్రతకు ముప్పు వాటిల్లుతుందని, అందుకే గ్రీన్‌లాండ్‌ను దక్కించుకోవడం మరింత అవసరమని ఆయన వాదించారు.
డియాగో గార్సియా ఎందుకు ముఖ్యం?
డియాగో గార్సియా చాగోస్ దీవుల్లో అతిపెద్ద ద్వీపం. 1960ల నుండి ఇక్కడ బ్రిటన్-అమెరికా ఉమ్మడి సైనిక స్థావరం ఉంది. మధ్యప్రాచ్యం, దక్షిణాసియా మరియు తూర్పు ఆఫ్రికాలో అమెరికా సైనిక కార్యకలాపాలకు ఇది అత్యంత కీలకమైన హబ్.
యుకే – మారిషస్ ఒప్పందం:
మే 2025లో జరిగిన ఒప్పందం ప్రకారం:
- చాగోస్ దీవుల సార్వభౌమాధికారం మారిషస్‌కు దక్కుతుంది.
- అయితే, డియాగో గార్సియాను మాత్రం బ్రిటన్ 99 ఏళ్ల లీజుకు తీసుకుంటుంది.
- దీనివల్ల అమెరికా సైనిక స్థావరానికి ఎటువంటి ముప్పు ఉండదని బ్రిటన్ స్పష్టం చేసింది. కానీ ట్రంప్ ఈ ఒప్పందాన్ని వ్యతిరేకిస్తున్నారు.
భారతదేశం పాత్ర మరియు ప్రభావం:
భారతదేశం చాలా కాలంగా మారిషస్ సార్వభౌమాధికారానికి మద్దతు ఇస్తోంది.
- మద్దతు: చాగోస్ దీవులను మారిషస్‌కు అప్పగించడాన్ని భారత్ స్వాగతించింది. మారిషస్‌కు సుమారు 68 కోట్ల డాలర్ల ఆర్థిక ప్యాకేజీని కూడా ప్రకటించింది.
- వ్యూహాత్మక ప్రయోజనం: హిందూ మహాసముద్రంపై భారత్ తన ప్రభావాన్ని కొనసాగించాలని భావిస్తోంది. చైనా పెరుగుతున్న ప్రాబల్యాన్ని అడ్డుకోవడానికి ఇక్కడ శాంతియుత వాతావరణం ఉండాలని భారత్ కోరుకుంటుంది.