భారతదేశంలో సెమీకండక్టర్ పరిశ్రమ అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. చిప్ తయారీలో అత్యంత క్లిష్టమైన మరియు ఖచ్చితమైన సాంకేతికత లితోగ్రఫీ (Lithography). ఇది సిలికాన్ వేఫర్‌పై సర్క్యూట్‌లను నానోమీటర్ స్థాయిలో అత్యంత సూక్ష్మంగా ప్రింట్ చేసే ప్రక్రియ.
ప్రస్తుతం ఈ రంగంలో నెదర్లాండ్స్‌కు చెందిన ASML కంపెనీ ప్రపంచంలోనే అగ్రగామిగా ఉంది. ఈ కంపెనీ యంత్రాలు లేకుండా ప్రపంచంలో ఎక్కడా అడ్వాన్స్‌డ్ చిప్స్ తయారు చేయడం అసాధ్యం. ఇప్పుడు ఈ అత్యాధునిక సాంకేతికత గుజరాత్‌లోని మన ధౌలేరా (Dholera) నగరానికి రాబోతోంది.
అశ్విని వైష్ణవ్ పర్యటన – ముఖ్యాంశాలు:
కేంద్ర ఐటీ మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్ శుక్రవారం నెదర్లాండ్స్‌లోని ASML ప్రధాన కార్యాలయాన్ని సందర్శించి, ఈ సాంకేతికతను పరిశీలించారు.
- ధౌలేరా ప్లాంట్: ధౌలేరాలో ఏర్పాటు చేస్తున్న సెమీకండక్టర్ ప్లాంట్లలో ASML కంపెనీ యొక్క లితోగ్రఫీ పరికరాలను ఉపయోగించనున్నారు.
- ఆత్మనిర్భర్ భారత్: టాటా వంటి దిగ్గజ సంస్థలు ఇందులో భారీ పెట్టుబడులు పెడుతున్నాయి. ధౌలేరా ప్లాంట్ 2026 నాటికి వాణిజ్యపరంగా చిప్స్ ఉత్పత్తిని ప్రారంభించవచ్చు.
- గ్లోబల్ హబ్: ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న సెమీకండక్టర్ యంత్రాల తయారీ కంపెనీలు ఇప్పుడు భారత్‌లో తమ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేయడానికి ఆసక్తి చూపుతున్నాయి. దీనికి కారణం భారత్ యొక్క డిజైన్ సామర్థ్యం, ప్రతిభావంతులైన యువత మరియు ప్రధాని మోదీ స్థిరమైన విధానాలు.
అసలు ‘లితోగ్రఫీ’ అంటే ఏమిటి?
సెమీకండక్టర్ చిప్ తయారీలో లితోగ్రఫీ అత్యంత కీలకమైన అడుగు.
- పనితీరు: ఫోటోరెసిస్ట్ అనే కెమికల్‌ను సిలికాన్ వేఫర్‌పై పూస్తారు. ఆపై అత్యాధునిక కాంతి కిరణాల సాయంతో మాస్క్ ద్వారా సూక్ష్మమైన సర్క్యూట్ నమూనాలను వేఫర్‌పై ముద్రిస్తారు.
- EUV టెక్నాలజీ: ASML కంపెనీ EUV (Extreme Ultraviolet) లితోగ్రఫీని ఉపయోగిస్తుంది. దీని సాయం లేకుండా 5nm (నానోమీటర్) లేదా అంతకంటే చిన్న చిప్‌లను తయారు చేయడం అసాధ్యం.
- ప్రాధాన్యత: మొబైల్స్, కంప్యూటర్లు, కార్లు, మరియు రక్షణ రంగ పరికరాల్లో వాడే చిప్‌లన్నీ ఈ ప్రక్రియ ద్వారానే తయారవుతాయి.
ధౌలేరా: సెమీకండక్టర్ విప్లవ కేంద్రం
ఒకప్పుడు కేవలం ఒక చిన్న పట్టణంగా ఉన్న ధౌలేరా, ఇప్పుడు ప్రపంచ స్థాయి హైటెక్ నగరాలకు పోటీ ఇచ్చే స్థాయికి ఎదుగుతోంది. చిప్‌ల కోసం ఇతర దేశాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, భారత్‌ను సెమీకండక్టర్ హబ్‌గా మార్చడంలో ఈ నగరం కీలక పాత్ర పోషించబోతోంది.