26 జనవరి 2026: జనవరి 25 రాత్రి ప్రజలు నిద్రపోతున్నప్పుడు, రాబోయే కొన్ని గంటల్లో ఎంతటి భయంకరమైన దృశ్యం ఎదురుకాబోతుందో ఎవరూ ఊహించలేదు. గణతంత్ర దినోత్సవ వేడుకల కోసం పిల్లలు ఎన్నో ఏర్పాట్లు చేసుకున్నారు. తల్లిదండ్రులు ఎంతో ప్రేమతో పిల్లల చేతికి మువ్వన్నెల జెండా ఇచ్చి స్కూల్ బస్సు ఎక్కించి ఇంటికి వచ్చారు. కానీ మరుసటి నిమిషంలో జరగబోయే ఘోరాన్ని ఎవరూ పసిగట్టలేకపోయారు. ఆ గణతంత్ర దినోత్సవ ఉదయాన్ని దేశం ఎప్పటికీ మర్చిపోలేదు. నేడు దేశం 77వ గణతంత్ర దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటోంది. కానీ 25 ఏళ్ల క్రితం ఇదే ఉత్సాహం మధ్య సంభవించిన భూకంపం తీరని గాయాన్ని మిగిల్చింది.
25 ఏళ్ల నాటి గాయం 2001లో గుజరాత్‌లోని భుజ్‌లో సంభవించిన భూకంపంలో 13 వేల మందికి పైగా ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఇన్నేళ్ల తర్వాత కూడా భుజ్ ప్రజలు ఆ భయానక దృశ్యాలను మర్చిపోలేకపోతున్నారు. 7.7 తీవ్రతతో వచ్చిన ఈ భూకంపంలో ఒక పాఠశాల పూర్తిగా నేలమట్టమైంది. వందలాది మంది విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు చూస్తుండగానే మాయమైపోయారు. రోడ్లు కూడా కిలోమీటర్ల మేర ధ్వంసమయ్యాయి.
నేడు కూడా అచ్చం అలాంటి చలి, అదే ఎండ. పాఠశాలల్లో జెండా ఆవిష్కరణలు, జాతీయ గీతం కోసం తెలుపు దుస్తుల్లో సిద్ధమవుతున్న పిల్లలు.. అంతా మామూలుగానే ఉంది. కానీ భుజ్‌లో ఈ రోజు ఉదయం మాత్రం వేరుగా ఉంటుంది. ఉదయం 8:46 గంటలు అవుతుందనగానే ప్రజల గుండె వేగం పెరుగుతుంది. గడియారం ముల్లు 8:46 దగ్గరకు రాగానే సమయం ఆగిపోయినట్లు అనిపిస్తుంది. అకస్మాత్తుగా భూమి కంపించడం, ఇళ్లు ఊగడం, గోడలు కూలడం.. రెండు నిమిషాల్లో అంతా మారిపోయింది. గుడి, బడి, ఆసుపత్రి ఏదీ మిగల్లేదు. 13 వేల మందికి పైగా నిండు ప్రాణాలు చరిత్రలో కలిసిపోయాయి.
అసలేం జరిగింది? 2001, జనవరి 26 ఉదయం.. దేశం 51వ గణతంత్ర దినోత్సవ వేడుకల్లో మునిగి ఉంది. జెండా ఆవిష్కరణ కార్యక్రమాలు జరుగుతున్నాయి. సరిగ్గా ఉదయం 8:46 నిమిషాలకు భుజ్ మరియు చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల్లో భూకంపం విలయం సృష్టించింది. 13 వేల నుండి 20 వేల మంది వరకు మరణించారు. భచావు, అంజార్ తాలూకాల్లోని వందలాది గ్రామాలు నామరూపాల్లేకుండా పోయాయి. అంజార్‌లో జెండా ఊరేగింపులో పాల్గొన్న వందలాది మంది పాఠశాల విద్యార్థులపై గోడ కూలి అందరూ అక్కడికక్కడే మరణించారు.
స్మృతివనం గుర్తుచేస్తోంది నేడు భుజ్‌లోని భుజియో హిల్స్‌పై నిర్మించిన ‘స్మృతివనం’ ఆ విషాదాన్ని గుర్తుచేస్తోంది. ఆ భూకంపంలో మరణించిన వారి పేర్లన్నీ ఇక్కడి గోడలపై లిఖించబడ్డాయి. కచ్ ప్రజలు మళ్లీ తమ జీవితాలను ఎలా నిర్మించుకున్నారో ఈ మ్యూజియం వివరిస్తుంది. ఈ రోజు కచ్‌లో భవనాలను భూకంప నిరోధక పద్ధతుల్లో నిర్మిస్తున్నారు, కానీ ప్రకృతి ముందు మనిషి ఎంత అల్పమో ఆ జ్ఞాపకాలు నేటికీ హెచ్చరిస్తూనే ఉన్నాయి.