కొంత దూరం నడవగానే లేదా రెండు అంతస్తులు మెట్లు ఎక్కగానే ఆయాసంతో రొప్పుతూ ఆగిపోయే వారి సంఖ్య పెరుగుతోంది. వయసుతో సంబంధం లేకుండా 20 ఏళ్ల వారు కూడా ఇలాంటి ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. దీనిని కేవలం అలసటగా భావించి వదిలేయడం ప్రమాదకరమని శ్వాసకోశ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
శరీరంలో ఏం జరుగుతుంది?
మెట్లు ఎక్కడం అనేది గురుత్వాకర్షణ శక్తికి వ్యతిరేకంగా చేసే పని కాబట్టి, ఇది ఒక మధ్యస్థ స్థాయి వ్యాయామంతో సమానం. ఈ సమయంలో కండరాలకు ఎక్కువ ఆక్సిజన్ అవసరమవుతుంది. దానిని అందించడానికి ఊపిరితిత్తులు, గుండె వేగంగా పనిచేయాల్సి ఉంటుంది. ఆరోగ్యంగా ఉన్న వ్యక్తిలో ఈ మార్పు సహజంగానే సర్దుబాటు అవుతుంది, కానీ అనారోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారిలో ఇది ఆయాసంగా మారుతుంది.
ముఖ్య కారణాలు:
- ఊపిరితిత్తుల సమస్యలు: విశ్రాంతి తీసుకునేటప్పుడు బయటపడని ఆస్తమా (Asthma) లేదా సి.ఓ.పి.డి (COPD) వంటి వ్యాధుల తొలి సంకేతం ఈ ఆయాసమే. ఊపిరితిత్తుల కణజాలం దెబ్బతినడం (Interstitial Lung Disease) వల్ల కూడా ఆక్సిజన్ రక్తంలోకి సరిగ్గా చేరదు.
- గుండె ఆరోగ్యం: గుండె తగినంత రక్తాన్ని పంప్ చేయలేకపోవడం, గుండె కవాటాల (Valves) సమస్యలు లేదా కరోనరీ ఆర్టరీ వ్యాధులు దీనికి కారణం కావచ్చు.
- రక్తహీనత (Anemia): రక్తంలో హిమోగ్లోబిన్ తక్కువగా ఉంటే, శరీరానికి ఆక్సిజన్‌ను మోసుకెళ్లే సామర్థ్యం తగ్గుతుంది. దీనివల్ల చిన్నపాటి శ్రమ చేసినా భరించలేని అలసట వస్తుంది.
ఎప్పుడు సీరియస్‌గా తీసుకోవాలి?
ఆయాసంతో పాటు ఈ క్రింది లక్షణాలు ఉంటే వెంటనే డాక్టరును సంప్రదించాలి:
- ఛాతీలో నొప్పి.
- తల తిరగడం.
- కాళ్లలో వాపు రావడం.
- ఆకస్మికంగా ఆయాసం తీవ్రత పెరగడం.
నిర్ధారణ పరీక్షలు:
నిజమైన కారణాన్ని తెలుసుకోవడానికి స్పైరోమెట్రీ (ఊపిరితిత్తుల పరీక్ష), ఎకో కార్డియో గ్రఫీ (గుండె పనితీరు), మరియు ట్రెడ్‌మిల్ టెస్ట్ వంటివి సహాయపడతాయి.
ముగింపు: మెట్లు ఎక్కేటప్పుడు వచ్చే ఆయాసాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయకండి. ఇది మీ ప్రాణాలను కాపాడుకోవడానికి మీ శరీరం మీకు పంపిస్తున్న ముందస్తు హెచ్చరిక (S.O.S) కావచ్చు. సరైన ఆహారం, వ్యాయామంతో పాటు సకాలంలో వైద్య సలహా తీసుకోవడం మీ ఆయుష్షును పెంచుతుంది.