శత్రు దేశానికి పాకిస్థాన్ అని పేరు పెట్టిన భారతీయుడు ఎవరో తెలుసా? ఆ పదం వెనుక ఉన్న అసలు అర్థం తెలిస్తే ఆశ్చర్యపోతారు!

పాకిస్థాన్ పేరు మూలం: పాకిస్థాన్ నేడు ఒక స్వతంత్ర దేశం. కానీ ఈ దేశం పేరు వెనుక కేవలం ఒక పదం మాత్రమే లేదు, దాని వెనుక ఇంగ్లాండ్ వీధుల వరకు విస్తరించిన ఒక పెద్ద కథ, రాజకీయం, సిద్ధాంతం మరియు విద్యార్థుల వాదనలు ఉన్నాయని చాలా తక్కువ మందికి తెలుసు.

ఈ పేరే తర్వాతి కాలంలో భారతదేశ విభజనకు మరియు ‘ద్విజాతి సిద్ధాంతానికి’ పునాది వేసింది. పాకిస్థాన్ అనే పేరు అనుకోకుండా వచ్చింది కాదు, ఒక భారతీయ ముస్లిం విద్యార్థి మొదటిసారిగా ఈ పేరును ప్రతిపాదించాడు. అతను ఆ పేరు ఎందుకు పెట్టాడు? దాని అర్థం ఏమిటి? ఆ కథలోని నిజాలను తెలుసుకుందాం..

పాకిస్థాన్ అని పేరు పెట్టిన వ్యక్తి చౌదరి రెహ్మత్ అలీ. ఆయన బ్రిటిష్ ఇండియాలోని పంజాబ్ ప్రాంతానికి చెందినవారు. ఆ సమయంలో ఆయన ఇంగ్లాండ్‌లోని కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయంలో న్యాయశాస్త్రం చదువుతున్నారు. ప్రసిద్ధ కవి, చింతనాపరుడు అల్లామా ఇక్బాల్ కూడా అదే సమయంలో అక్కడ ఉండేవారు. ఆ రోజుల్లో రెహ్మత్ అలీ భారతీయ ముస్లింల భవిష్యత్తు గురించి ఆలోచిస్తూ ఉండేవారు. అదే సమయంలో ముస్లింల కోసం ప్రత్యేక దేశం ఉండాలనే ఆలోచన ఆయన మదిలో మెదిలింది.

ఈ పేరు మొదటిసారి ఎప్పుడు వినిపించింది? జనవరి 28, 1933న చౌదరి రెహ్మత్ అలీ ఒక కరపత్రాన్ని (Pamphlet) ప్రచురించారు. దీనికి “Now or Never; Are We to Live or Perish Forever?” అని పేరు పెట్టారు. ఈ చిరు పుస్తకంలోనే ఆయన ముస్లింల కోసం ప్రత్యేక దేశం కావాలని డిమాండ్ చేస్తూ దానికి ‘పాకిస్థాన్’ అని పేరు పెట్టారు.

పాకిస్థాన్ అనే పేరు ఎలా పుట్టింది? చరిత్రకారుల ప్రకారం, పాకిస్థాన్ అనే పేరు ఒక సంక్షిప్త రూపం (Acronym). ముస్లింలు మెజారిటీగా ఉన్న ప్రాంతాల పేర్లలోని మొదటి అక్షరాలను కలిపి ఈ పేరును రూపొందించారు:

• P – పంజాబ్ (Punjab)
• A – ఆఫ్ఘనియా (Afghania – వాయువ్య సరిహద్దు ప్రాంతం)
• K – కాశ్మీర్ (Kashmir)
• S – సింధ్ (Sindh)
• TAN – బలూచిస్థాన్ (Baluchistan) లోని చివరి అక్షరాలు.

పర్షియన్ మరియు ఉర్దూ భాషల్లో ‘పాక్’ అంటే ‘పవిత్రమైన’ లేదా ‘శుద్ధమైన’ అని అర్థం. అందుకే పాకిస్థాన్ అంటే ‘పవిత్రమైన వ్యక్తుల నివాసం’ అని అర్థం వచ్చేలా ఆయన ఆ పేరును సృష్టించారు. తర్వాత ఉచ్చారణ సులభం కోసం ‘i’ అనే అక్షరాన్ని చేర్చడంతో అది ‘PAKISTAN’ గా మారింది.

చౌదరి రెహ్మత్ అలీ లండన్‌లోని ఒక డబుల్ డెక్కర్ బస్సు పై అంతస్తులో కూర్చున్నప్పుడు ఈ పేరు హఠాత్తుగా ఆయన మెదడులో మెరిసిందని ఒక కథ ప్రచారంలో ఉంది. రాజకీయంగా ఈ పేరును స్థిరపరిచిన ఘనత రెహ్మత్ అలీదే అయినప్పటికీ, 1947 విభజన తర్వాతే ఇది ప్రపంచ పటంలో ఒక దేశంగా అవతరించింది.