ఈరోజు సోషల్ మీడియాలో ఒక ప్రశ్న విస్తృతంగా కనిపిస్తోంది. ఇరాన్ నుండి భారతదేశానికి దూరం 2800 కిలోమీటర్లు. కానీ వెనిజులా నుండి దూరం 15215 కిలోమీటర్లు. ఐదు రెట్లు ఎక్కువ దూరం నుండి పెట్రోల్ కొనుగోలు చేస్తే, ఆ రవాణా ఖర్చులను ట్రంప్ ఇస్తారా? లేక మన తలపై పడతాయా? అనేదే ఆ ప్రశ్న. దీని వెనుక ఉన్న అసలు వాస్తవాలు ఏంటో ఇప్పుడు చూద్దాం.
సాధారణంగా దూరం పెరిగితే రవాణా ఖర్చు పెరుగుతుంది. కానీ అంతర్జాతీయ ముడి చమురు వ్యాపారం కేవలం దూరం మీద మాత్రమే ఆధారపడి ఉండదు.
- రవాణా ఖర్చు ఎవరు భరిస్తారు?
ముక్కుసూటిగా చెప్పాలంటే, వెనిజులా నుండి చమురు తెచ్చే రవాణా ఖర్చును అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ఇవ్వరు. అది భారత ప్రభుత్వం మరియు చమురు కంపెనీల భారం అవుతుంది. అంతిమంగా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరల రూపంలో ఇది సామాన్య ప్రజల పైనే పడుతుంది. అయితే, ఇక్కడ కొన్ని వ్యాపార మెళకువలు ఉన్నాయి. - భారీ తగ్గింపు (Discounts)
ఇరాన్ దగ్గరగా ఉన్నప్పటికీ, అమెరికా ఆ దేశంపై ఆంక్షలు విధించింది. అందుకే వెనిజులా వంటి దేశాలు తమ చమురును అమ్ముకోవడానికి భారీగా తగ్గింపు ఇస్తాయి. రవాణా ఖర్చు పెరిగినప్పటికీ, చమురు ధర తక్కువగా ఉంటే భారత్‌కు అది లాభదాయకంగా ఉంటుంది. - చమురు నాణ్యత మరియు రిఫైనరీలు
వెనిజులా చమురు “హెవీ ఆయిల్” (బరువైన చమురు). దీనిని శుద్ధి చేయడంలో భారత్‌లోని జామ్‌నగర్ (రిలయన్స్) వంటి రిఫైనరీలు ప్రపంచంలోనే మేటివి. నాణ్యమైన చమురు తక్కువ ధరకు దొరికినప్పుడు, దూరం ఒక సమస్యగా అనిపించదు. - ఇరాన్‌ను ఎందుకు వదులుకోవాలి?
అమెరికా అధ్యక్షుడిగా ట్రంప్ ఉన్నప్పుడు ఇరాన్ నుండి చమురు కొంటే భారత్‌పై ఆంక్షలు విధిస్తామని హెచ్చరిస్తారు. ఈ ఒత్తిడి కారణంగానే భారత్ దూరంగా ఉన్నప్పటికీ అమెరికా లేదా దాని మిత్రదేశాలైన వెనిజులా వైపు మొగ్గు చూపుతోంది. - ఐదు రెట్లు దూరం అంటే ఐదు రెట్లు ఖర్చా?
ఓడల ద్వారా రవాణా అనేది బస్సు ప్రయాణం వంటిది కాదు. ఒకేసారి ‘సూపర్ ట్యాంకర్’ ఓడలో కోట్ల లీటర్ల చమురు వస్తుంది. దీనివల్ల ఒక లీటర్‌పై పెరిగే రవాణా ఖర్చు కేవలం కొన్ని పైసలు లేదా కొన్ని రూపాయలు మాత్రమే ఉంటుంది. - భారత్ ఇప్పుడు ఒక ‘ఉత్పత్తిదారు’ (Producer)
వెనిజులాలో కొత్త రాజకీయ మార్పుల వల్ల విదేశీ కంపెనీలు అక్కడ చమురు బావుల్లో నేరుగా పెట్టుబడి పెట్టవచ్చు. రష్యా లేదా ఇరాన్ విషయంలో మనం కేవలం ‘కొనుగోలుదారులు’ మాత్రమే. కానీ వెనిజులాలోని ‘సాన్ క్రిస్టోబాల్’ అనే చమురు ప్రాజెక్టులో భారత ప్రభుత్వ సంస్థ ONGC విదేశ్‌కు 40% వాటా ఉంది.
గతంలో అమెరికా ఆంక్షల వల్ల వెనిజులా మనకు రావాల్సిన రూ. 5 వేల కోట్ల లాభాలను ఇవ్వలేకపోయింది. ఇప్పుడు కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, ఆ నగదుకు బదులుగా భారత్ నేరుగా అక్కడే చమురును ఉత్పత్తి చేసి మన దేశానికి పంపించుకోవచ్చు. దీనివల్ల రవాణా ఖర్చు పెరిగినా, సొంత చమురు కాబట్టి భారత్‌కు లాభమే ఉంటుంది.
ముగింపు: ఇదంతా ఒక వ్యూహాత్మక ఎత్తుగడ. దూరం భారమైనా, తగ్గింపు ధరలు మరియు సొంత బావుల నుండి ఉత్పత్తి చేయడం వల్ల వెనిజులా డీల్ భారత్‌కు లాభదాయకంగానే ఉంటుందని నిపుణుల అంచనా.