పాకిస్థాన్ ఆధిపత్యంలో ఉన్న బలూచిస్తాన్ ప్రావిన్స్‌లో గత కొన్ని రోజులుగా యుద్ధ వాతావరణం నెలకొంది. దీని వెనుక ఉన్న రాజకీయ పరిణామాలపై అంతర్జాతీయ విశ్లేషకులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ప్రభుత్వ యంత్రాంగం కుప్పకూలిందా?
ఇటీవల ‘జాఫర్ ఎక్స్‌ప్రెస్’ రైలుపై జరిగిన దాడితో మొదలైన ఈ హింసాకాండ, ప్రస్తుతం బలూచిస్తాన్ విముక్తి పోరాట యోధులు (BLA) మరియు పాకిస్థాన్ సైన్యం మధ్య ప్రత్యక్ష యుద్ధంగా మారింది. నోష్కి నుండి పారాచినార్ వరకు విస్తృతమైన భూభాగంలో పోరాట బృందాలు ఏకకాలంలో దాడులు చేశాయి. సైనిక చెక్ పోస్టులు, పోలీస్ స్టేషన్లు మరియు సివిల్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ కార్యాలయాలే లక్ష్యంగా ఈ దాడులు జరిగాయి. ముఖ్యంగా డిప్యూటీ కమిషనర్లను కిడ్నాప్ చేయడం, కోర్టులను తగులబెట్టడం చూస్తుంటే ఆ ప్రాంతంలో పాక్ ప్రభుత్వ అధికారం ఎంత బలహీనంగా ఉందో అర్థమవుతోంది.
భారీ ప్రాణనష్టం
పాకిస్థాన్ సైన్యం తన నష్టాలను దాచాలని ప్రయత్నిస్తున్నప్పటికీ, బలూచిస్తాన్ లిబరేషన్ ఆర్మీ విడుదల చేసిన గణాంకాలు దిగ్భ్రాంతిని కలిగిస్తున్నాయి. సుమారు 280 మందికి పైగా పాకిస్థాన్ భద్రతా దళాల సభ్యులు మరణించినట్లు పోరాట బృందాలు ప్రకటించాయి. దీనికి ప్రతిగా పాక్ ప్రభుత్వం 216 మంది ఉగ్రవాదులను హతమార్చామని చెబుతున్నప్పటికీ, అందులో నిజం తక్కువని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. చాలా చోట్ల పాక్ సైనికులు ఎదురుదాడికి భయపడి వెనక్కి తగ్గారని, అందుకే గాలిలో నుండి హెలికాప్టర్ల ద్వారా దాడులు చేయాల్సి వచ్చిందని సమాచారం.
చైనా పెట్టుబడులకు ముప్పు
చైనా కలల ప్రాజెక్ట్ అయిన CPEC (చైనా-పాకిస్థాన్ ఎకనామిక్ కారిడార్) మరియు దాని కీలక కేంద్రమైన గ్వాడర్ పోర్ట్ ఈ దాడుల ప్రధాన లక్ష్యంగా మారాయి. గ్వాడర్ పోర్ట్ ప్రవేశ ద్వారం వద్దే దాడులు జరగడం చైనా ఇన్వెస్టర్లలో భయాందోళనలు కలిగిస్తోంది. ఇప్పటికే గ్వాడర్ పోర్టుకు వచ్చే షిప్పుల సంఖ్య తగ్గిపోగా, ఈ భద్రతా సమస్యల వల్ల ఆ పోర్టు ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత పూర్తిగా దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది.
అసంబద్ధమైన ఆరోపణలు
ఎప్పటిలాగే పాకిస్థాన్ తన వైఫల్యాలను కప్పిపుచ్చుకోవడానికి భారతదేశంపై నిందలు వేస్తోంది. అయితే ఈసారి ఆశ్చర్యకరంగా యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE) పై కూడా ఆరోపణలు చేస్తోంది. గ్వాడర్ పోర్ట్ అభివృద్ధి చెందితే తమ వ్యాపారం దెబ్బతింటుందని భావించి యూఏఈ బలూచిస్తాన్ గ్రూపులకు మద్దతు ఇస్తోందని పాక్ మీడియా దుష్ప్రచారం చేస్తోంది. నిజానికి తన నిఘా విభాగం (ISI) వైఫల్యాన్ని దాచుకోవడానికే పాక్ ఇటువంటి అంతర్జాతీయ కుట్ర కథనాలను సృష్టిస్తోంది.
ఆఫ్ఘన్ తరహా వ్యూహాలు
బలూచిస్తాన్ గ్రూపులు చేపట్టిన ‘ఆపరేషన్ హెర్-ఓఫ్’ (Operation Her-of) విధానం, గతంలో ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌లో తాలిబన్లు అనుసరించిన వ్యూహంలాగే ఉంది. ప్రభుత్వ పరిపాలనా వ్యవస్థలను ఒక్కొక్కటిగా ధ్వంసం చేయడం ద్వారా అధికారాన్ని స్తంభింపజేయడమే వీరి లక్ష్యం. రాత్రి సమయాల్లో పాకిస్థాన్ సైన్యం బలూచిస్తాన్ ప్రధాన రహదారులపై తిరగలేని పరిస్థితి ఉంది. జిల్లా కేంద్రాలకు సంబంధాలు తెగిపోయాయి.
ముగింపు
పాకిస్థాన్ సైనిక బలం పటాపంచలైంది. చైనా ఒత్తిడి ఒకవైపు, అంతర్గత విముక్తి పోరాటాలు మరోవైపు పాకిస్థాన్‌ను ఇక్కట్లలో పడేశాయి. గ్వాడర్ పోర్టులోని చైనా సిబ్బంది హెలికాప్టర్ల ద్వారా అత్యవసరంగా బయటకు వెళ్లడం పాక్ భద్రతపై చైనాకు నమ్మకం లేదని నిరూపిస్తోంది. భారతదేశాన్ని విమర్శించడం వల్ల ఈ సమస్య పరిష్కారం కాదు. బలూచిస్తాన్ ప్రజల న్యాయమైన కోర్కెలు, అక్కడ జరుగుతున్న మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలే ఈ హింసకు పునాది అని ప్రపంచం గుర్తించడం మొదలుపెట్టింది.