రైల్వే శాఖ మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్ రాజ్యసభలో మాట్లాడుతూ, గత పదేళ్లలో భారతీయ రైల్వే ఆర్థిక స్థితి గణనీయంగా మెరుగుపడిందని తెలిపారు. ఖర్చులన్నీ పోను ప్రస్తుతం రైల్వే స్వల్ప మిగులు ఆదాయాన్ని కలిగి ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
ఆర్థిక గణాంకాలు మరియు ఉద్యోగాల భర్తీ
- ఆపరేటింగ్ రేషియో: 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఇది 98.22% గా ఉంది.
- ఆదాయం: మొత్తం ట్రాఫిక్ ఆదాయం ₹2,65,114 కోట్లు కాగా, ₹2,660 కోట్ల మిగులు నమోదైంది.
- ఉద్యోగాల కల్పన: 2014 నుండి 2024 మధ్య కాలంలో 5.04 లక్షల ఉద్యోగాలు ఇచ్చారు. మోదీ ప్రభుత్వం 3.0 హయాంలో మరో 1.5 లక్షల ఉద్యోగాల భర్తీ ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది.
- నియామకాలు: 18,000 అసిస్టెంట్ లోకో పైలట్ (ALP) పోస్టుల భర్తీ పూర్తయి, నియామక ప్రక్రియ ప్రారంభమైంది. అభ్యర్థుల ఫిర్యాదుల కోసం ప్రత్యేకంగా ‘వార్ రూమ్’ ఏర్పాటు చేశారు.
రైల్వే ఖర్చులు మరియు సబ్సిడీ వివరాలు
రైల్వే వార్షిక ఖర్చు సుమారు ₹2.74 లక్షల కోట్లుగా ఉంది. దీని విభజన ఇలా ఉంది:
| ఖర్చు విభాగం | మొత్తం (కోట్లలో) |
| సిబ్బంది జీతాలు (12 లక్షల మంది) | ₹1.18 లక్షల కోట్లు |
| పెన్షన్లు (18 లక్షల మంది) | ₹65,000 కోట్లు |
| ఇంధనం/విద్యుత్ | ₹32,000 కోట్లు |
| నిర్వహణ (Maintenance) | ₹8,000 కోట్లు |
ముఖ్య గమనిక: ప్రయాణికులకు ప్రభుత్వం సుమారు ₹60,000 కోట్ల సబ్సిడీ ఇస్తోంది. అంటే సగటు టికెట్ ధరలో 45% రాయితీ లభిస్తోంది.
ప్రాంతీయ ప్రాజెక్టులు మరియు బడ్జెట్
- తెలంగాణ: కల్వకుర్తి-మాచెర్ల రైలు మార్గం కోసం 316 కి.మీ కొత్త లైన్ సర్వే మరియు DPR (Detailed Project Report) సిద్ధమవుతోంది. దీనిపై ప్రస్తుతానికి కచ్చితమైన గడువు చెప్పలేమని మంత్రి తెలిపారు.
- ఈశాన్య రాష్ట్రాలు: బడ్జెట్ ₹2,000 కోట్ల నుండి ₹11,486 కోట్లకు పెంచబడింది.
- కేరళ: భూసేకరణ సమస్యల వల్ల ప్రాజెక్టులు ఆలస్యమవుతున్నాయి (కేవలం 14% భూమి మాత్రమే సేకరించారు).
- పంజాబ్: రికార్డు స్థాయిలో ₹5,673 కోట్ల కేటాయింపు జరిగింది.
సాంకేతికత మరియు భద్రత
- AI ఆధారిత నిఘా: గుజరాత్‌లోని గిర్ అభయారణ్యం ప్రాంతంలో రైల్వే ట్రాక్‌లపై సింహాల కదలికలను గుర్తించడానికి ‘ఇంట్రూజన్ డిటెక్షన్ సిస్టమ్’ (AI ఆధారిత) ఆమోదించబడింది. ఇది 115 కి.మీ మేర అమలవుతుంది.
- వందే భారత్ స్లీపర్: ఢిల్లీ – పూణే మధ్య వందే భారత్ స్లీపర్ రైలును నడపాలని ఎంపీ మేధా కులకర్ణి కోరారు.