థైరాయిడ్ అనేది మెడ ముందు భాగంలో ఉండే, సీతాకోకచిలుక ఆకారంలో ఉండే ఒక చిన్న గ్రంథి. ఇది చిన్నదైనప్పటికీ, మన శరీరం సక్రమంగా పనిచేయడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఇది మన జీవక్రియ (Metabolism), శక్తి స్థాయిలు, హృదయ స్పందన, శరీర ఉష్ణోగ్రత మరియు పెరుగుదలకు అవసరమైన హార్మోన్లను ఉత్పత్తి చేస్తుంది.
ఈ గ్రంథి సరిగ్గా పనిచేయకపోతే, ఆ ప్రభావం శరీరం మొత్తం మీద కనిపిస్తుందని డయాబెటిక్ మరియు ఇంటర్నల్ మెడిసిన్ కన్సల్టెంట్ డాక్టర్ హరిహరన్ వివరిస్తున్నారు.
భారతదేశంలో థైరాయిడ్ పరిస్థితి: భారతదేశంలో హార్మోన్ సంబంధిత సమస్యలలో థైరాయిడ్ అత్యంత సాధారణమైనది. సుమారు 4 కోట్ల 20 లక్షల మంది భారతీయులు ఏదో ఒక రకమైన థైరాయిడ్ వ్యాధితో బాధపడుతున్నారని అంచనా. పురుషుల కంటే మహిళల్లో ఈ సమస్య 2 నుండి 3 రెట్లు ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ముఖ్యంగా 35 నుండి 49 ఏళ్ల మధ్య వయస్సు గల మహిళల్లో దీని ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటోంది.
వయస్సుతో పాటు వచ్చే మార్పులు: వయస్సు పెరుగుతున్న కొద్దీ థైరాయిడ్ గ్రంథి పనితీరు మందగించవచ్చు లేదా అతిగా పనిచేయవచ్చు.
- హైపోథైరాయిడిజం: హార్మోన్ల ఉత్పత్తి తగ్గడం వల్ల శరీర విధులు మందగిస్తాయి. ఇది వృద్ధులలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
- హైపర్ థైరాయిడిజం: హార్మోన్లు అతిగా విడుదలవ్వడం. ఇది గుండె మరియు ఎముకలపై ప్రభావం చూపుతుంది.
- థైరాయిడ్ నాడ్యూల్స్: గ్రంథిలో చిన్న గడ్డలు ఏర్పడటం. ఇవి 50 ఏళ్లు పైబడిన వారిలో ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి.
- గాయిటర్: థైరాయిడ్ గ్రంథి వాపు. ఇది అయోడిన్ లోపం వల్ల వస్తుంది.
లక్షణాలు:
- హైపోథైరాయిడిజం: నీరసం, బరువు పెరగడం, చలిని తట్టుకోలేకపోవడం, పొడి చర్మం, జుట్టు రాలడం, మలబద్ధకం, మానసిక ఒత్తిడి, క్రమం లేని బహిష్టులు.
- హైపర్ థైరాయిడిజం: కారణం లేకుండా బరువు తగ్గడం, గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, ఆందోళన, చేతులు వణకడం, అధికంగా చెమట పట్టడం, నిద్రలేమి.
- గాయిటర్: మెడ వాపు, మింగడంలో ఇబ్బంది, గొంతు బొంగురుపోవడం.
పరీక్షలు మరియు చికిత్స: TSH (థైరాయిడ్ స్టిమ్యులేటింగ్ హార్మోన్) పరీక్ష ద్వారా దీనిని సులభంగా గుర్తించవచ్చు. రక్తంలో T3, T4 స్థాయిలను కూడా పరీక్షించాల్సి ఉంటుంది. అవసరమైతే అల్ట్రాసౌండ్ స్కాన్ లేదా బయాప్సీ (FNAC) చేస్తారు. హైపోథైరాయిడిజం ఉన్నవారు ప్రతిరోజూ థైరాయిడ్ టాబ్లెట్ తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. హైపర్ థైరాయిడిజంకు మందులు లేదా రేడియోధార్మిక అయోడిన్ చికిత్స అవసరం.
జాగ్రత్తలు:
- అయోడిన్ కలిగిన ఉప్పును వాడండి.
- 35 ఏళ్లు దాటిన మహిళలు క్రమం తప్పకుండా థైరాయిడ్ పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.
- అయోడిన్, సెలీనియం, జింక్ అధికంగా ఉండే పోషకాహారం తీసుకోవాలి.
- ఒత్తిడి తగ్గించుకుని, తగినంత నిద్ర పోవాలి.
- వైద్యుల సలహా లేకుండా సొంతంగా థైరాయిడ్ మందులు వాడకూడదు.