మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్ అంటే ఏమిటి? మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్ (MS) అనేది మెదడు మరియు వెన్నెముకపై ప్రభావం చూపే దీర్ఘకాలిక ఆటో ఇమ్యూన్ (Autoimmune) నరాల వ్యాధి. మన శరీరంలోని రోగనిరోధక వ్యవస్థ పొరపాటున నరాలను రక్షించే పొరపై దాడి చేసి దానిని దెబ్బతీస్తుంది. దీనివల్ల మెదడు నుండి శరీర భాగాలకు వెళ్లాల్సిన సమాచారం ఆగిపోతుంది. ఫలితంగా అకస్మాత్తుగా బలహీనత వంటి వింత లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. ఇది శరీరంలో ఒక రకమైన “వైరింగ్ కట్” అయినట్లు పనిచేస్తుంది.
MS ఎలా ఏర్పడుతుంది? మన నరాల చుట్టూ మైలిన్ షీత్ (Myelin sheath) అనే కొవ్వు పొర రక్షణగా ఉంటుంది. ఇది సమాచారం వేగంగా వెళ్లడానికి సహాయపడుతుంది. MS వ్యాధిలో రోగనిరోధక వ్యవస్థ ఈ మైలిన్ పొరను దెబ్బతీస్తుంది. దీనివల్ల:
- నరాల సమాచారం మందగిస్తుంది.
- కొన్ని చోట్ల సమాచారం పూర్తిగా నిలిచిపోతుంది.
- కదలికలు మరియు స్పర్శలో ఇబ్బందులు ఏర్పడతాయి. దీనివల్ల ఏర్పడే మచ్చలనే “లెసియన్స్ (Lesions)” అంటారు. అందుకే దీనికి మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్ అని పేరు వచ్చింది.
ప్రధాన లక్షణాలు: MS లక్షణాలు ఒక్కొక్కరిలో ఒక్కోలా ఉంటాయి.
- కంటి చూపు మసకబారడం.
- ఒక వైపు చేయి లేదా కాలు బలహీనపడటం.
- తిమ్మిర్లు, ముళ్ళు గుచ్చినట్లు అనిపించడం.
- విపరీతమైన నీరసం, నడకలో తడబాటు.
- జ్ఞాపకశక్తి తగ్గడం, మూత్ర నియంత్రణ కోల్పోవడం. లక్షణాలు వచ్చి మళ్ళీ తగ్గిపోవడం MS యొక్క ప్రత్యేకత.
ఎవరికి ఎక్కువగా వస్తుంది? సాధారణంగా 20-40 ఏళ్ల మధ్య వయసు గల యువతలో, ముఖ్యంగా పురుషుల కంటే మహిళల్లో 2-3 రెట్లు ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. విటమిన్-డి లోపం, వంశపారంపర్యత కూడా కారణం కావచ్చు.
చికిత్స: MS కి పూర్తి నివారణ లేదు, కానీ వ్యాధి ముదరకుండా అదుపు చేయవచ్చు. స్టిరాయిడ్లు, ఫిజియోథెరపీ, యోగా మరియు జీవనశైలి మార్పుల ద్వారా రోగి సాధారణ జీవితాన్ని గడపవచ్చు.