చైనా: “ఇక్కడికి వెళ్తే తిరిగి రావడం కష్టం” – చైనాలోని తక్లమాకాన్ ఎడారికి ప్రపంచం పెట్టుకున్న పేరు ఇది. ఒకప్పుడు ‘మరణ సముద్రం’గా పిలవబడే ఈ భారీ ఇసుక మైదానం, ఇప్పుడు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద కార్బన్ సింక్ (Carbon Sink) గా మారింది. ఒక ఎడారిని ఉపయోగించి చైనా చేసిన ఈ అద్భుతం ప్రపంచ చరిత్రలో ఏ దేశం కూడా సాధించలేదు.
చైనా ‘గ్రీన్ గ్రేట్ వాల్’ (Green Great Wall)
1978లో చైనా ఒక మెగా ప్లాన్‌ను రూపొందించింది. తక్లమాకాన్ ఎడారిని పచ్చగా మార్చడమే దీని లక్ష్యం. దీని పేరు ‘త్రీ-నార్త్ షెల్టర్‌బెల్ట్ ప్రోగ్రామ్’ (Three-North Shelterbelt Program). ఉత్తర చైనాలో వేగంగా విస్తరిస్తున్న ఎడారీకరణను అడ్డుకోవడానికి వేల కిలోమీటర్ల మేర చెట్లను నాటి ఒక ‘పచ్చని మహా ప్రాకారాన్ని’ (Green Great Wall) నిర్మించడమే ఈ ప్రాజెక్ట్ ఉద్దేశ్యం.
సుమారు 45 ఏళ్ల కఠిన శ్రమ తర్వాత, 2024 చివరలో తక్లమాకాన్ ఎడారి చుట్టూ 3,046 కిలోమీటర్ల పొడవైన ఒక భారీ పచ్చని వలయాన్ని చైనా పూర్తి చేసింది. నేడు ఆ ఎడారి అంచులు కేవలం ఇసుక తిన్నెలు మాత్రమే కాదు, వాతావరణంలోని కర్బన ఉద్గారాలను (CO2) పీల్చుకునే ఊపిరితిత్తులుగా మారాయి.
శాస్త్రవేత్తల ఆశ్చర్యం!
ఇటీవల ‘PNAS’ జర్నల్‌లో ప్రచురితమైన నివేదిక ప్రకారం, నాసా (NASA) శాటిలైట్ డేటా ఒక ఆశ్చర్యకరమైన విషయాన్ని వెల్లడించింది. సాధారణంగా ఎడారులు కార్బన్‌ను గ్రహించవు. కానీ, తక్లమాకాన్ ప్రాంతంలో నాటిన 6,600 కోట్ల చెట్లు, వాతావరణంలోని కార్బన్ స్థాయిని సుమారు 3 ppm (parts per million) వరకు తగ్గించినట్లు గుర్తించారు.
మొక్కలు కిరణజన్య సంయోగక్రియ (Photosynthesis) సమయంలో విడుదల చేసే ఒక రకమైన ఇన్‌ఫ్రారెడ్ కాంతిని (Solar-Induced Fluorescence) విశ్లేషించి, అక్కడ మొక్కలు ఎంత చురుగ్గా కార్బన్‌ను పీల్చుకుంటున్నాయో శాస్త్రవేత్తలు ధృవీకరించారు.
ఈ ‘మ్యాజిక్’ ఎలా సాధ్యమైంది?
నీటి చుక్క కూడా దొరకని చోట ఇన్ని కోట్లు చెట్లు ఎలా బతికాయి? దీని వెనుక ఉన్న చైనా సాంకేతికతలివే:
- అత్యాధునిక డ్రిప్ ఇరిగేషన్: ప్రతి మొక్క వేరు వద్ద ‘సాయిల్ మాయిశ్చర్ సెన్సార్లను’ అమర్చారు. మట్టిలో తేమ తగ్గినప్పుడు మాత్రమే ఇవి నీటిని విడుదల చేస్తాయి. దీనివల్ల 90% నీరు ఆదా అవుతుంది.
- ఉప్పు నీటి శుద్ధి: ఎడారిలో దొరికే ఉప్పు నీటిని ప్రత్యేక ఫిల్టర్ల ద్వారా శుద్ధి చేసి మొక్కలకు వినియోగించారు.
- డెసర్ట్ హీరోలు: ఇక్కడ ఏ చెట్టు పడితే అది నాటలేదు. తీవ్రమైన కరువును, ఉప్పు నేలను తట్టుకుని పెరిగే ‘డెసర్ట్ పాప్లర్’ (Desert Poplar) మరియు ‘సక్సోల్’ (Saxaul) వంటి మొక్కలను ఎంచుకున్నారు.
ఎదురవుతున్న సవాళ్లు
ఈ విజయం ఒకవైపు ఉన్నా, మరోవైపు ఆందోళన కూడా ఉంది. ఈ మొక్కలకు అవసరమైన నీరు సమీపంలోని పర్వతాల మీద ఉండే మంచు పలకలు (Glaciers) కరగడం వల్ల అందుతోంది. భూతాపం (Global Warming) వల్ల ఆ మంచు పూర్తిగా కరిగిపోతే, ఈ పచ్చదనం మళ్లీ ఎండిపోయే ప్రమాదం ఉంది. ఏది ఏమైనా, “మనుషులు తలుచుకుంటే ప్రకృతిని మళ్లీ పునరుద్ధరించగలరు” అనడానికి తక్లమాకాన్ ఒక గొప్ప ఉదాహరణ.