మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతలు పెరిగితే దాని ప్రభావం కేవలం ఆ ప్రాంతానికే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచవ్యాప్తంగా కనిపిస్తుంది. ఇజ్రాయెల్-అమెరికా దాడుల నేపథ్యంలో ఇరాన్ ప్రతిచర్యకు దిగడంతో పరిస్థితులు విషమించాయి. ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ మరణవార్త (వైరల్ అవుతున్న సమాచారం ప్రకారం) తర్వాత పరిస్థితులు మరింత దిగజారుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఇరాన్ నుండి భారత్ దిగుమతి చేసుకునే వస్తువులు మరియు పెరగబోయే ధరల గురించి తెలుసుకోవడం ముఖ్యం.
భారత్‌కు ఇరాన్ ఎందుకు కీలకం?
భారత్, ఇరాన్‌ల మధ్య దౌత్య సంబంధాలు 1950 నుండి బలంగా ఉన్నాయి. అమెరికా ఆంక్షలు ఉన్నప్పటికీ, ‘రూపాయి-రియాల్’ విధానం ద్వారా రెండు దేశాలు వాణిజ్యాన్ని కొనసాగించాయి. ఇంధన భద్రతతో పాటు మధ్య ఆసియా దేశాలకు చేరుకోవడానికి ఇరాన్ లోని చాబహార్ ఓడరేవు భారత్‌కు వ్యూహాత్మకంగా చాలా ముఖ్యం.
ఇరాన్ నుండి భారత్ ఏమి దిగుమతి చేసుకుంటుంది?
- కచ్చా చమురు (Crude Oil): ఒకప్పుడు ఇరాన్ భారత్‌కు ప్రధాన చమురు సరఫరాదారు. ఆంక్షల వల్ల ప్రస్తుతం దిగుమతులు తగ్గినా, ప్రపంచ మార్కెట్లో ఇరాన్ సరఫరాకు ఆటంకం కలిగితే చమురు ధరలు పెరుగుతాయి. ఇది భారత్‌లో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపుతుంది.
- పెట్రోకెమికల్స్ మరియు కెమికల్స్: ప్లాస్టిక్, ఎరువులు, మందుల తయారీలో వాడే రసాయనాలను భారత్ ఇరాన్ నుండి కొంటుంది. సరఫరా ఆగిపోతే తయారీ ఖర్చులు పెరుగుతాయి.
- డ్రై ఫ్రూట్స్ మరియు పండ్లు: ఇరాన్ నుండి పిస్తా, ఖర్జూరం, కుంకుమపువ్వు (Kesar) భారీగా దిగుమతి అవుతాయి. అలాగే ఆపిల్, కివీ వంటి పండ్లు కూడా వస్తాయి. యుద్ధం వల్ల వీటి ధరలు ఆకాశాన్నంటుతాయి.
- గాజు మరియు ఇతర పారిశ్రామిక వస్తువులు: కొన్ని రకాల గ్లాస్ వేర్ మరియు పారిశ్రామిక ఉత్పత్తుల సరఫరా నిలిచిపోతే చిన్న తరహా పరిశ్రమలు ప్రభావితమవుతాయి.
హోర్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) ముప్పు
భారతదేశ ఇంధన భద్రతలో గల్ఫ్ ప్రాంతం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ప్రపంచ చమురు మార్గాల్లో అత్యంత ముఖ్యమైన హోర్ముజ్ జలసంధి ద్వారానే భారత్ దిగుమతి చేసుకునే కచ్చా చమురులో దాదాపు 50% వస్తుంది. ఈ సముద్ర మార్గం మూసుకుపోతే అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు ధరలు పెరిగి, భారత్ దిగుమతి బిల్లు భారీగా పెరుగుతుంది.
సామాన్యులపై ప్రభావం
ఉద్రిక్తతలు కొనసాగితే పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలతో పాటు వంట గ్యాస్, విమాన ప్రయాణ ఖర్చులు, రవాణా ఛార్జీలు పెరుగుతాయి. రవాణా ఖర్చులు పెరగడం వల్ల నిత్యావసర వస్తువులు, ప్యాక్ చేసిన ఆహార పదార్థాలు, డ్రై ఫ్రూట్స్ ధరలు పెరిగి ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) వచ్చే అవకాశం ఉంది.