మనలో చాలా మందికి అర్ధరాత్రి దాటాక తెల్లవారుజామున 3 గంటల సమయంలో అకస్మాత్తుగా మెలకువ రావడం అనేది సాధారణంగా జరిగే విషయమే. చుట్టూ నిశ్శబ్దంగా ఉన్న ఆ సమయంలో నిద్ర చెడిపోవడం కొంతమందిలో భయాన్ని, మరికొందరిలో అయోమయాన్ని కలిగిస్తుంది. మన పెద్దలు ఈ సమయాన్ని ‘బ్రహ్మ ముహూర్తం’ అని పిలుస్తారు, కానీ వైద్య శాస్త్రం దీనిని నిద్రలేమి (Insomnia) సమస్యగా పేర్కొంటుంది. ఇది మంచిదా లేక అనారోగ్యమా అనే విషయాలను ఇప్పుడు చూద్దాం.
ఆధ్యాత్మిక కోణం!
భారతీయ సంప్రదాయం ప్రకారం తెల్లవారుజామున 3 గంటల నుండి 5 గంటల మధ్య సమయాన్ని బ్రహ్మ ముహూర్తం అంటారు. ఈ సమయంలో విశ్వ శక్తి (Universe Energy) చాలా ఎక్కువగా ఉంటుందని నమ్మకం. దేవతలు, సిద్ధులు సంచరించే ఈ వేళలో మనం నిద్రలేచి ధ్యానం చేయడం లేదా ఇష్టదైవాన్ని ఆరాధించడం వల్ల పుణ్యం లభిస్తుంది.
ఈ తెల్లవారుజాము సమయంలో మనశ్శాంతి మరియు సానుకూల ఆలోచనలు సహజంగానే కలుగుతాయి. ఈ సమయంలో మన మెదడు తరంగాలు చాలా ప్రశాంతంగా ఉంటాయి కాబట్టి మనం అనుకున్న పనులు సులభంగా నెరవేరుతాయని పెద్దలు చెబుతుంటారు. మీకు తెలియకుండానే ఈ సమయంలో మెలకువ వస్తోంది అంటే, ప్రకృతి మీకు ఏదో మంచి సందేశాన్ని ఇవ్వడానికి ప్రయత్నిస్తోందని కొందరు బలంగా నమ్ముతారు.
సైన్స్ ఏం చెబుతోంది?
ఆధ్యాత్మికత పక్కన పెడితే, శాస్త్రీయంగా దీనికి మరికొన్ని కారణాలు ఉన్నాయి. మన శరీర గడియారం (Circadian Rhythm) కొన్నిసార్లు అస్తవ్యస్తమైనప్పుడు అర్ధరాత్రి మెలకువ రావచ్చు. నేటి ఉరుకుల పరుగుల జీవితంలో అధిక ఒత్తిడి మరియు ఆందోళనలు నిద్ర చక్రంపై ప్రభావం చూపే ప్రధాన కారణాలు.
పడుకునే ముందు మొబైల్ ఫోన్ చూడటం వల్ల మెదడు మెలకువగా ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, మనం రాత్రి తీసుకునే ఆహారం సరిగ్గా జీర్ణం కాకపోవడం, రక్తంలో చక్కెర స్థాయిల్లో మార్పులు వంటివి కూడా 3 గంటలకు మెలకువ రావడానికి కారణం కావచ్చు. ఆధునిక వైద్యం ప్రకారం ఇది నిద్రలేమి సమస్యకు ప్రాథమిక సంకేతం కావచ్చు.
ఇది మంచిదా కాదా?
3 గంటలకు మెలకువ వచ్చినప్పుడు మీ మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉండి, తిరిగి పడుకున్నప్పుడు నిద్ర పడుతుంటే మరియు మరుసటి రోజు మీరు ఉత్సాహంగా పనులు చేసుకోగలిగితే అది మంచి విషయమే. ఆ ప్రశాంత సమయాన్ని ధ్యానం లేదా పుస్తక పఠనం కోసం ఉపయోగించుకోవచ్చు. దానికి భిన్నంగా, మెలకువ రాగానే గుండె దడగా ఉండటం, మళ్ళీ నిద్ర పట్టక తపన పడటం మరియు మరుసటి రోజు నీరసంగా అనిపిస్తే అది మీ శరీరంలో అధిక ఒత్తిడికి సంకేతం అని అర్థం చేసుకోవాలి.
బ్రహ్మ ముహూర్తం పిలుపైనా లేదా నిద్రలేమి లక్షణమైనా మీ ఆరోగ్యాన్ని బట్టి దానిని సరిగ్గా నిర్వహించుకోవాలి. నిరంతరం అలసటగా అనిపిస్తే వైద్యుడిని సంప్రదించడం ఉత్తమం.