అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఆదేశంతో ఇరాన్‌పై జరిగిన దాడుల్లో ఆ దేశ అత్యున్నత నేత ఖమేనీ మరణించిన తర్వాత మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధం భీకరంగా మారింది. ఈ పోరాటంలో ఇరాన్ తన వద్ద ఉన్న క్షిపణి నిల్వలను వేగంగా ఖర్చు చేస్తోంది.
ప్రధానాంశాలు:
- చైనా వ్యూహం: ఇరాన్‌కు చైనా నేరుగా ఆయుధాలు సరఫరా చేస్తున్నట్లు ఆధారాలు లేవు. అయితే, ‘డ్యూయల్ యూజ్’ టెక్నాలజీ (ఫోన్ చిప్స్, ఇంజన్ విడిభాగాలు) ద్వారా ఇరాన్ క్షిపణి మరియు డ్రోన్ ప్రోగ్రామ్‌లకు చైనా కంపెనీలు సహకరిస్తున్నట్లు పెంటగాన్ భావిస్తోంది. చైనా తన చమురు అవసరాల్లో 13% ఇరాన్ నుండే పొందుతున్నప్పటికీ, అమెరికా ఆంక్షలకు భయపడి బహిరంగంగా ఆయుధాలు ఇవ్వడం లేదు.
- నిషేధాలు మరియు అక్రమ రవాణా: 2005 నుండి ఐక్యరాజ్యసమితి ఆంక్షల కారణంగా ఇరాన్‌కు ఆయుధాల అమ్మకం అధికారికంగా నిలిచిపోయింది. అయినప్పటికీ, హాంకాంగ్ మరియు చైనాకు చెందిన వందలాది సంస్థలు రహస్యంగా ఇరాన్‌కు విడిభాగాలను స్మగ్లింగ్ చేస్తున్నట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
- డ్రోన్ల యుద్ధం: ఇరాన్ ప్రస్తుతం ‘షాహెద్-136’ (Shahed-136) ఆత్మాహుతి డ్రోన్లపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడుతోంది. ఇవి అమెరికా స్థావరాలు మరియు చమురు క్షేత్రాలపై దాడులకు ఉపయోగిస్తున్నారు.
- రష్యా అండ: చైనా కంటే రష్యాయే ఇరాన్‌కు నమ్మకమైన భాగస్వామిగా కనిపిస్తోంది. గతంలో ఇరాన్ డ్రోన్లను రష్యా ఉక్రెయిన్ యుద్ధంలో వాడగా, ఇప్పుడు రష్యా తన అధునాతన క్షిపణులను, వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలను ఇరాన్‌కు ఇచ్చేందుకు సిద్ధమవుతోంది. ఇది యుద్ధ గమనాన్ని మార్చే అవకాశం ఉంది.