ప్రస్తుతం మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధ వాతావరణం నెలకొంది. ఇరాన్పై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడులు.. ప్రతిగా అరబ్ దేశాలపై ఇరాన్ క్షిపణి దాడులతో ఆ ప్రాంతం అస్థిరంగా మారింది. ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ మరణించినట్లు వచ్చిన వార్తల తర్వాత, షియా వర్గం రోడ్లపైకి వచ్చి నిరసనలు తెలుపుతుండగా, సున్నీ దేశాలు దీనిని ఇరాన్ అంతర్గత విషయంగా పేర్కొంటున్నాయి.
దీంతో మరోసారి షియా మరియు సున్నీల మధ్య ఉన్న పాత వివాదాలు చర్చకు వచ్చాయి. ఇద్దరూ ఇస్లాం మతాన్నే నమ్ముతున్నప్పటికీ, వారి మధ్య ఉన్న ప్రధాన విభేదాలు ఏంటో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
1. షియా మరియు సున్నీల మధ్య చీలిక ఎలా ఏర్పడింది?
సుమారు 1400 ఏళ్ల క్రితం, సా.శ. 632లో ప్రవక్త హజ్రత్ మహమ్మద్ మరణం తర్వాత ఆయన వారసత్వం (నాయకత్వం) ఎవరు చేపట్టాలి అనే విషయంలో భేదాభిప్రాయాలు మొదలయ్యాయి:
- సున్నీ వర్గం: ప్రవక్త సన్నిహితుడైన అబూ బకర్ నాయకత్వం వహించాలని ఒక సమూహం భావించింది. వీరిని అనుసరించేవారు ‘సున్నీలు’గా పిలవబడ్డారు.
- షియా వర్గం: ప్రవక్త అల్లుడు మరియు మేనల్లుడైన హజ్రత్ అలీ మాత్రమే అసలైన వారసుడని మరో సమూహం నమ్మింది. వీరిని ‘షియాలు’ అని పిలుస్తారు.
మొదట్లో ఇది కేవలం రాజకీయ వివాదంగా ఉన్నప్పటికీ, కాలక్రమేణా ఇది మతపరమైన గుర్తింపుగా మరియు విభిన్న ఆచారాలుగా మారిపోయింది.
2. సున్నీ ముస్లింలు అంటే ఎవరు? (సుమారు 85%)
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ముస్లిం జనాభాలో సుమారు 85 శాతం మంది సున్నీలే.
- విశ్వాసం: వీరు అబూ బకర్ను మొదటి ఖలీఫాగా నమ్ముతారు. ప్రవక్త జీవన విధానాన్ని (సున్నత్) అనుసరించడం వల్ల వీరికి సున్నీలు అని పేరు వచ్చింది.
- ముఖ్య దేశాలు: సౌదీ అరేబియా, టర్కీ, ఈజిప్ట్, పాకిస్థాన్, ఇండోనేషియా మరియు బంగ్లాదేశ్ వంటి దేశాల్లో సున్నీలు మెజారిటీగా ఉన్నారు. అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో సౌదీ అరేబియా మరియు టర్కీ వంటి దేశాల ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
3. షియా ముస్లింలు అంటే ఎవరు? (సుమారు 15%)
ప్రపంచ ముస్లిం జనాభాలో వీరు సుమారు 15 శాతం మంది ఉంటారు.
- విశ్వాసం: వీరు హజ్రత్ అలీని ప్రవక్త తర్వాత మొదటి నాయకుడిగా (ఇమామ్) నమ్ముతారు. షియా వర్గంలో మత పెద్దలకు, ముఖ్యంగా ‘అయతుల్లా’లకు విశేష గౌరవం మరియు ప్రాముఖ్యత ఉంటుంది.
- ముఖ్య దేశాలు: ఇరాన్ ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద షియా జనాభా కలిగిన దేశం (సుమారు 90%). ఇరాక్, లెబనాన్, బహ్రెయిన్ మరియు అజర్బైజాన్ వంటి దేశాల్లో కూడా షియా జనాభా ఎక్కువగా ఉంటుంది.
ఎందుకు ఒకరినొకరు శత్రువులుగా చూసుకుంటారు?
వీరి మధ్య విభేదాలు కేవలం మతపరమైనవే కాకుండా భౌగోళిక రాజకీయాలకు (Geopolitics) సంబంధించినవి కూడా. ముఖ్యంగా సౌదీ అరేబియా (సున్నీ నాయకత్వం) మరియు ఇరాన్ (షియా నాయకత్వం) మధ్య మధ్యప్రాచ్యంలో ఆధిపత్యం కోసం జరుగుతున్న పోరాటం వల్ల ఈ వర్గాల మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్నాయి.
Leave a Reply